S├ľYLE┼×─░- Sorular: Yasin Taha Oral

RECEP SEYHAN ─░LE S├ľYLE┼×─░

Sorular: Yas─▒n Talha ORAL
Yazar olmaya ne zaman karar verdiniz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Hi├ž kimse ÔÇśben yazar olay─▒mÔÇÖ diye yola ├ž─▒kmaz zannediyorum. Benim de yazar olmak gibi bir d├╝┼č├╝ncem okul ├ža─člar─▒ndayken yoktu; fakat ortaokuldayken d├╝nya klasiklerinin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒ okumu┼čtum. Bir arkada┼č─▒m -Allah selamet versin- ┼ču an Sivas Cumhuriyet ├ťniversitesiÔÇÖnde Eski T├╝rk Edebiyat─▒ b├Âl├╝m├╝ ba┼čkan─▒ Prof. Mehmet Aslan vesilesiyle oldu. Okulda beraber oturuyoruz o zamanlar ve o s├╝rekli kitap okuyor. Tabii, arkada┼č─▒n─▒z nas─▒lsa siz de onun boyas─▒na boyan─▒rs─▒n─▒z. Benim ├Âyle bir ┼čans─▒m vard─▒ ve ben bu ┼čans─▒ de─čerlendirdim. Di─čer ├žocuklar gibi topun, sineman─▒n pe┼činde heder olabilirdim ama ├Âyle yapmad─▒m. Ger├ži sinema tutkumuz ikimizin de vard─▒; sinemay─▒ ihmal etmezdik. ─░yi ki de etmemi┼čiz. Ama ayr─▒ca kitap tutkusu vard─▒ onun. Dedim ki : ÔÇśMehmet okudu─čun kitaplar─▒ bana da ver.ÔÇÖ Olur, dedi. Okudu─ču kitaplar─▒ bana verdi; ben de okuduklar─▒m─▒ ona verdim. Derken zaman i├žerisinde ben de kitap almaya ba┼člad─▒m. Tabii bu kitaplar d├╝nya edebiyat─▒ klasikleri. Dedi ki Mehmet, burada k├╝t├╝phane var. O ├ža─čda Amasya k├╝t├╝phanesinin T├╝rkiyeÔÇÖde hat─▒r─▒ say─▒l─▒r bir k├╝t├╝phane oldu─čundan haberimiz yok tabii. Mesela Hz. OsmanÔÇÖ─▒n el yazma n├╝shas─▒ orada bulunuyordu. (O eseri K─▒br─▒sl─▒ ├╝nl├╝ bir i┼č adam─▒n─▒n o zamanki e┼či Ay┼čeg├╝l NadirÔÇÖin adamlar─▒ ├žalm─▒┼čt─▒. Yan─▒lm─▒yorsam izine ula┼č─▒ld─▒ ve yerine iade edildi o eser sonradan.) O eserin ├╝zerinde Hz. OsmanÔÇÖ─▒n ┼čahadetinden kalan kan izleri h├ól├ó duruyordu. Ben g├Ârd├╝m. Uzatmayal─▒m, Amasya K├╝t├╝phanesiÔÇÖni ke┼čfettik. Derken o arada ben yat─▒l─▒y─▒ kazand─▒m, TokatÔÇÖa gittim ├Â─črenci olarak. TokatÔÇÖta nas─▒l elime ge├žti ise Hisar dergisi ile kar┼č─▒la┼čt─▒m. Edebiyata ilgimiz ta o zaman vard─▒ ve o ilgi elimize getirdi san─▒r─▒m dergiyi. O dergiyi her ay takip ediyordum. Hisar dergisini Mehmet ├ç─▒narl─▒ ├ž─▒kar─▒yor. Cemil Meri├ž yaz─▒ yaz─▒yor Cemil Meri├žÔÇÖin yaz─▒lar─▒n─▒ su gibi i├žiyorum orada. Acaba bu adam kim diyorum, gen├ž bir adam izlenimi veriyor bana. Dergide Mustafa Necati Karaer, Vahap Akba┼č, Mustafa Miyaso─člu, N├╝zhet Erman gibi isimler yaz─▒yor. Orada o dergiyi takip ederken kendimde yazma e─čilimi hissettim. ─░stanbulÔÇÖa geldikten Edebiyat vakf─▒na devam ettim. Orada Ahmet Kabakl─▒ hocayla tan─▒┼čt─▒m. Ahmet kabakl─▒ hoca bana okumalar─▒m─▒ s├╝rd├╝rmemi ama yazmam─▒ da s├Âyledi. Birka├ž deneme yazd─▒m.

Ka├ž ya┼č─▒ndas─▒n─▒z bu d├Ânemlerde?

+ ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á 23 olabilir. O civarda. O denemeleri Ahmet Kabakl─▒ hocam -AllahÔÇÖ─▒n rahmeti ├╝zerine olsun- dergide yay─▒mlad─▒. Yaz─▒m─▒ yay─▒mlanm─▒┼č g├Âr├╝nce yazmam gerekti─či d├╝┼č├╝ncesi daha fazla i├žime oturdu. O tarihten itibaren hasbelkader yaz─▒yoruz. Bir s├╝re bir fetret d├Ânemi ge├žirdim, edebiyattan uzak kald─▒m 17-18 y─▒l kadar 28 ┼×ubat d├Ânemiyle ilgili bu, ayr─▒nt─▒ya girmeyeyim. D├Ând├╝kten sonra kald─▒─č─▒m─▒z yerden devam ettik ve pe┼č pe┼če eser yay─▒mlad─▒m: Hik├óye kitaplar─▒, Bana Hik├óye Anlat-ma ad─▒yla kuramsal kitaplar yay─▒mlad─▒m; gezi-g├╝nl├╝kler yazd─▒m, Hatem Tay├« Hik├óyeleri ve Kelile ve Dinme gibi klasikleri yay─▒na haz─▒rlad─▒m. B├Âyle kurmaca metinlerin i├žerisinde devam ediyoruz.

Peki ┼čiir yazmay─▒ denediniz mi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Evet; hatta c├╝ret edip Mehmet ├ç─▒narl─▒ÔÇÖya bir ┼čiir g├Ândermi┼čtim. Tabii o zamanki gen├žli─čin verdi─či heyecanla tema hamaset ve kahramanl─▒k. Gen├žlik heyecan─▒ var ├ž├╝nk├╝. O ┼čiir h├ól├ó duruyor evde dosyalar─▒m aras─▒nda. G├╝l├╝yorum tabii ┼čimdi yazd─▒─č─▒m ┼čiire. ├ç─▒narl─▒ hoca, bana bir mektup yazd─▒ sonras─▒nda. ├ç─▒narl─▒, Hisar dergisini ├ž─▒karmas─▒ yan─▒nda iyi bir ┼čair ve hukuk├žu. Daha sonra Anayasa Mahkemesi ├╝yesi oldu Allah rahmet etsin. Mektupta mealen s├Âyl├╝yorum ÔÇťSevgili Recep, mektubunu ald─▒m. Milliyet├ži mukaddesat├ž─▒ ve bu ├╝lkenin de─čerlerine ba─čl─▒ bir gen├ž oldu─čun anla┼č─▒l─▒yor; ancak ┼čiirlerini yay─▒mlama konusunda acele etme ve bol bol oku. Nesre y├Ânelmeni tavsiye ederimÔÇŁ diyordu ├ç─▒narl─▒. ┬áAlan─▒m─▒n nesir oldu─ču kanaatine ben de varm─▒┼č olmal─▒y─▒m ki o mektuptan sonra ┼čiir yazmad─▒m. Benim

Hocam yaz─▒da en ├Ânemli unsur nedir sizin i├žin?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Dildir. Sonra anlat─▒m gelir. Dilinizi ├žok iyi ve do─čru se├žeceksiniz. Yazd─▒─č─▒n─▒z metinin konusu, t├╝r├╝ her neyse ona uygun bir dil se├žmek ve ona uygun bir dil kullanmak zorundas─▒n─▒z. Dahas─▒, T├╝rk├žeye h├ókim olmak mecburiyetindesiniz. ├ľzeti budur.

Peki, edebiyat─▒n ├Ânemi nedir sizin i├žin; hayat─▒n─▒zda nas─▒l bir yer kaplar edebiyat?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Edebiyat benim hayat─▒mda e┼čyay─▒ anlamland─▒rmakt─▒r. E┼čyay─▒ do─čru alg─▒lamak, do─čru anlamland─▒rmak ve onun bilinmeyenlerine n├╝fuz etmektir. E┼čyan─▒n g├Âr├╝nmeyen y├╝z├╝ne v├ók─▒f olmak i├žin hi├ž olmazsa bir aray─▒┼č i├žinde olmakt─▒r. Edebiyat bize bunu sa─člar. Edebiyat─▒n g├╝zel sanatlar i├žerisinde var olmas─▒n─▒ sa─člayan da budur. Buna mukabil edebiyat da sizin hayat─▒n─▒z─▒ g├╝zelle┼čtirir, d├╝nyaya bak─▒┼č─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirir, i├ž d├╝nyan─▒z─▒n ├Âr├╝lmesini sa─člar. Misal: Kozan─▒z─▒ g├╝zel ├Ârerseniz, g├╝zel ┼čeylerle donat─▒rsan─▒z, ruhunuz da kamalata giden yola d├╝┼čm├╝┼č olur. Gereksiz, l├╝zumsuz ┼čeyler pek ├žok d├╝nyada; insan─▒ ba─člayan, d├╝nyada insan─▒ kendisine ├ža─č─▒ran bir s├╝r├╝ ┬ámalayani alanlar var. Sanat sizi l├╝zumsuz alanlardan al─▒kor, kendi iste─činizle o alanlardan uzakla┼č─▒rs─▒n─▒z. Bu da b├╝y├╝k bir kazan├žt─▒r.

Edebiyat─▒n ki┼čili─če katk─▒s─▒ vard─▒r ve onu geli┼čtir diyebilir miyiz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Kesinlikle. Hem ki┼čili─činizi dokur, hem beyninize yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kafan─▒za yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kalbinize yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kafaya yat─▒r─▒m daha ├žok ilimle m├╝mk├╝nd├╝r. Kalbe yat─▒r─▒m ise sanatla m├╝mk├╝nd├╝r ve o da edebiyatt─▒r, musikidir, resimdir ve di─čer sanat dallar─▒d─▒r. Biz edebiyat─▒ tercih ettik, yani di─čerleriyle de m├╝mk├╝nd├╝r bu.

─░lham ald─▒─č─▒n─▒z ve sizi bu mesle─če iten sanat├ž─▒, sanat├ž─▒lar kimlerdir?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Cemil Meri├ž en ba┼čta. Yazmaya te┼čvik eden Ahmet Kabakl─▒. D├╝┼č├╝nce ufkumun ├Âr├╝lmesinde b├╝y├╝k katk─▒s─▒ olan Cemil Meri├ž ve ondan sonra Necip Faz─▒l ve Nurettin top├žu. Bu insanlar d├╝┼č├╝nsel evrenimin olu┼čumunda bana b├╝y├╝k katk─▒ sa─člad─▒lar b├╝y├╝k yol g├Âsterici oldular.

Neden bu isimler peki, bu isimleri di─čer isimlerden ay─▒ran neydi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bunlar─▒ di─čer isimlerden ay─▒ran ┼čuydu: Birincisi, Cemil Meri├ž bize d├╝nyaya tek g├Âzle bakmamay─▒, iki g├Âz├╝m├╝zle birden g├Ârmeyi ├Â─čretti. O y─▒llarda insanlar d├╝nyaya tek g├Âzle bak─▒yorlard─▒; sa─č g├Âz├╝yle bakanlar─▒n sol taraf─▒ onlara g├Âr├╝nm├╝yordu. Sol g├Âz├╝yle bakanlara da sa─č taraf g├Âr├╝nm├╝yordu. Meri├ž bize ÔÇśiki g├Âz├╝n├╝zle bak─▒n, iki taraf─▒ da g├Âr├╝nÔÇÖ dedi. Mealen s├Âyl├╝yorum tabii. Yani eserlerinde bunu s├Âyledi. Ben evine gidip elini ├Âpme ┼čerefine de nail oldum. Kendisiyle tan─▒┼č─▒p m├╝┼čerref oldum. 25 ya┼člar─▒nda bir ├╝niversite ├Â─črencisiydim o y─▒llarda. Necip Faz─▒l da bize bir duru┼č sahibi olmay─▒ ├Â─čretti. Nerde duraca─č─▒z? Bunu ├Â─čretti. Ahmet kabakl─▒ ise nas─▒l duraca─č─▒m─▒z─▒ ├Â─čretti. Toparlarsak Cemil Meri├ž nas─▒l g├Ârece─čimizi (veya nas─▒l bakarsak g├Âremeyece─čimizi), Necip Faz─▒l nerede duraca─č─▒m─▒z─▒, Nurettin Top├žu ve Ahmet Kabakl─▒ gibi insanlar orada nas─▒l duraca─č─▒m─▒z─▒ ├Â─čretti bize. Cahit Zarifo─člu ise bir sanat poetikam─▒z─▒n olmas─▒ gereklili─čini hat─▒rlatt─▒ ve bu konuda bize rehberlik etti.

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Gen├ž yazarlar─▒ takip ediyor musunuz? Sizce eksikleri nedir?

Ediyorum. Hik├óyenin ortas─▒nda, i├žinde oldu─čum i├žin kitab─▒ yeni ├ž─▒kan gen├ž yazarlar─▒ bile takip ediyorum. Elimden geldi─čince tabii, hepsine ula┼čmam m├╝mk├╝n de─čil; ├ž├╝nk├╝ derin me┼čgalelerim var. Dili nas─▒l kulland─▒klar─▒na dikkat ediyorum ├Ânce onu s├Âyleyeyim. M├╝ktesebatlar─▒na bak─▒yorum ve yeterli olmad─▒klar─▒n─▒ g├Âr├╝yorum. Belirli bir birikim ve m├╝ktesebata ula┼čmadan kitap yay─▒nlad─▒klar─▒n─▒ g├Âr├╝yorum Birincisi bu. ─░kincisi, dillerinin ├žok g├╝zel olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorum. Dil konusunda biraz ├Ânce s├Âyledi─čim yar─▒lmalarla gelen k├╝lt├╝rel u├žurumlar─▒n h├ól├ó giderilemedi─čini s├Âylemi┼čtim. Bizim zaman─▒m─▒zdaki gibi de─čil elbette ve olumlu ilerleme de var. Yine de problemler azalm─▒┼č ve k─▒r─▒lm─▒┼č olarak da olsa farkl─▒ d├╝zlemlerde devam ediyor. Di─čer husus; gen├ž neslin Osmanl─▒ T├╝rk├žesine ve Osmanl─▒ k├╝lt├╝r├╝ne v├ók─▒f olmalar─▒n─▒ ve onunla tan─▒┼čmalar─▒n─▒ umuyor ve diliyorum; ├ž├╝nk├╝ bu eksiklik, k├╝lt├╝rel anlamda ayaklar─▒n─▒n birinin hep aksamas─▒na, topal kalmas─▒na sebep olacakt─▒r. Bizim zaman─▒m─▒zda ge├žmi┼čle; dolay─▒s─▒yla Osmanl─▒ k├╝lt├╝r├╝yle ileti┼čim ├žok zor ve ├žetindi; ancak ismini and─▒─č─▒m zatlar─▒n bize sunduklar─▒yla, i┼čaretleriyle, yaz─▒p ├žizdikleriyle bize g├Âsterdikleri bir yol vard─▒ ┼č├╝phesiz, bir g├╝zerg├óh vard─▒, bir hat vard─▒. Kendi ├žabalar─▒m─▒zla, o hatta i─čneyle kuyu kazar gibi buldu─čumuz bulgularla yetiniyorduk biz. ┼×imdiki neslin ├Ân├╝nde bu konuda ├žok b├╝y├╝k imk├ónlar var.

Ama modern d├╝nyan─▒n g├Âr├╝n├╝┼č├╝ eskiyi g├Ârmeyi engelliyor olabilir mi?┬á

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu, modernizmin getirdi─či bir problem, ┼čimdi ortaya ├ž─▒km─▒┼č de─čil. 19. yy ortalar─▒ndan itibaren modernizm h├╝k├╝mfermad─▒r. Ad─▒ kapitalizmdir, ┼čudur budur ├že┼čitli ┼čekillere evrilerek devam ediyor ve hayat─▒m─▒z─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒nda belirleyici durumdad─▒r. Bu modernizmin getirdi─či olumsuzluklar; yap─▒la┼čmaya yans─▒malar─▒, k├╝lt├╝re yans─▒malar─▒, davran─▒┼člara yans─▒malar─▒, g├Ârsel i┼čitsel ve ileti┼čimsel ara├ž ve gere├žlere yans─▒malar─▒yla bizi ku┼čatm─▒┼č durumdad─▒r, nesli ku┼čatm─▒┼č durumdad─▒r. Bu ku┼čatmadan daha az yara ile daha az hasar ile kurtulman─▒n yolu edebiyat ve g├╝zel sanatlarla i├žli d─▒┼čl─▒ olmakt─▒r.

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Teknolojik d├╝nya hakk─▒nda g├Âr├╝┼č├╝n├╝z nedir?

Olmas─▒ gerekiyor ama onunla ili┼čkilerin d├╝zenlenmesi ├žok ├Ânemli. Sizi esir almamas─▒ varl─▒─č─▒n─▒z─▒ ele ge├žirmemesi, beyninize h├ókim olmamas─▒ gerekiyor. Bili┼čim gere├žlerinin davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒ d├╝zenlememesi gerekiyor. O kadar her ┼čeyimize burnunu sokmamas─▒ gerekiyor; ama kaz─▒n aya─č─▒ ├Âyle de─čil tabii. Teknolojik, bili┼čim-ileti┼čim ayg─▒tlar─▒; g├╝zel sanatlardan, edebiyattan, estetikten uzak bir hayat─▒ olan insan─▒ ├žok ├žabuk ku┼čat─▒yor ve t├╝m varl─▒─č─▒na n├╝fuz ediyor, sonra onlar─▒ kontrol edip denetlemeye ba┼čl─▒yor.

Sizin yaz─▒lar─▒n─▒z─▒n ├Âzelli─či nedir? (Bunu biraz a├žarsam; hik├óyelerinizin alt metnindeki fikir nedir? Toplumsal bir ders mi i├žeriyor?)┬á┬á┬á┬á┬á

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Onunla ilgili benim bir yarg─▒da bulunmam do─čru olmaz. Kitab─▒m─▒z─▒ okuyanlar─▒n ona ele┼čtirel bir bak─▒┼čla sanatsal bir bak─▒┼čla de─čerlendirme yapacaklar─▒n g├Âr├╝┼člerine m├╝dahale etmek istemem. Benim kendi kitaplar─▒m hakk─▒nda ben ┼č├Âyle yap─▒yorum, ┼čunlar─▒ yaz─▒yorum, benim d├╝┼č├╝ncem ┼čudur, metinlerimin arka plan─▒nda ┼čunlar ┼čunlar vard─▒r gibi ┼čeyler s├Âylememiz yak─▒┼č─▒k almaz. Bunu ├ž─▒kar; bir ├╝niversite ├Â─črencisi bir ├žal─▒┼čma yapar belirler, hocas─▒na sunar; bir ele┼čtirmen ├ž─▒kar bir yaz─▒ yazar ve kendince belirler.

O zaman bunlar─▒ okuyucu bulmal─▒ ve belirlemeli sa─čl─▒kl─▒ bir veriye ula┼č─▒lmas─▒ i├žin, diyorsunuz.

+          Evet, kesinlikle.

Bir sanat├ž─▒ olarak siz nelerden besleniyorsunuz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu sorunun cevab─▒ da kitaplar─▒m─▒n okunmas─▒yla ula┼č─▒labilecek de─čerlendirmeler sonucunda daha sa─čl─▒kl─▒ olur. Bu konuda ┼ču kadar─▒n─▒ s├Âyleyebilirim: Ebette ben bir yerlerden besleniyorum. Konu┼čmam─▒z─▒n ba┼č─▒nda isimlerini and─▒─č─▒m insanlar─▒n eserleri yan─▒nda okudu─čumuz kaynaklar var. Oralardan dam─▒t─▒larak olu┼čmu┼č bir d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝m├╝z ve onun bize sundu─ču veriler var ┼č├╝phesiz. Bunun sanat boyutu var, d├╝┼č├╝nsel boyutlar─▒ var, siyasi boyutlar─▒ var, sosyal boyutlar─▒ var. Bir k├╝l olarak da bu topraklarda ye┼čeren, bu topraklarda ne┼čr-├╝ nema bulan ve d├╝nyan─▒n geni┼č bir alan─▒na yay─▒lan bir k├╝lt├╝rel m├╝ktesebat─▒m─▒z ve k├╝lt├╝rel birikimimiz var bizim. Y├╝z y─▒ldan ibaret bir ge├žmi┼če sahip de─čiliz. O birikimlerden ne kadar─▒na ula┼čabildiysem, oradan bize neler ula┼čt─▒ysa onlardan besleniyorum. Onlar─▒n ad─▒n─▒ da ben s├Âylemeyeyim.

Nas─▒l bir ortamda ├╝retkenli─činiz artar (Nerde daha rahat ├žal─▒┼č─▒yorsunuz ?)

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ben en g├╝zel ├žal─▒┼čmay─▒ evimde yap─▒yorum, benim i├žin en g├╝zel ortam evimdir. Ancak son 5 y─▒ld─▒r ba┼čka bir imk├ón do─čdu bana. Bulundu─čum semtin belediye ba┼čkan─▒ bana bir oda tahsis etti. Zaten belediye personeliyim, belediyede ├žal─▒┼č─▒yorum. (27 y─▒l edebiyat hocal─▒─č─▒ yapt─▒ktan sonra kurum de─či┼čtirip belediyeye ge├žmi┼čtim.) Orada yaz─▒yor, okuyor ve hasbelkader ├╝retmeye ├žal─▒┼č─▒yorum; ama sorunun cevab─▒ kesinlikle s├╝k├╗nettir. ├çal─▒┼čaca─č─▒m ortamda g├╝r├╝lt├╝ olmayacak, insanlar girip ├ž─▒kmayacak, sessizlik olacak. Bir de hafiften m├╝zik olursa iyi olur.

─░stanbulÔÇÖda ya┼čaman─▒n getirdi─či toplu ta┼č─▒malarda harcad─▒─č─▒m─▒z zamanlarda (metrob├╝s, tramvay, metro ) anl─▒k bir hik├óye giri┼či oluyor mu ? Telefona kaydediyor musunuz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ayn─▒ ├Âyle oluyor. Bir insan bir c├╝mle s├Âyl├╝yor; mesela bir defas─▒nda bir kad─▒n dedi ki: ÔÇśG├Âz├╝n ├ž─▒ks─▒n ─░stanbul, yavrumu elimden ald─▒n!ÔÇÖ┬á Aman AllahÔÇÖ─▒m! Bu kad─▒n ne dedi! ┬áB├╝y├╝k bir hik├óye var burada. Eve geldim ve o c├╝mlenin arkas─▒ndaki hik├óyeyi (elbette kurgulad─▒─č─▒m─▒) yazd─▒m. Nerede, hangi kitapta yer ald─▒ o hik├óye; onu da arayan bulsun.

Yaz─▒lar─▒n─▒z─▒ be─čenmeyip att─▒─č─▒n─▒z oldu mu?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Elbette. 1978ÔÇÖlerde yazmaya ba┼člad─▒m. ├ľ─črenciyiz, cebimizde para yok. Bir k─▒rtasiyeden ┼čuradan buradan bir top k├ó─č─▒t alacak durumda de─čilim. Kullan─▒lm─▒┼č k├ó─č─▒tlar buluyordum bir yerlerden. Bunlar─▒n baz─▒lar─▒ bakkalda olabiliyordu. Bakkal bir ┼čeyleri sarmak i├žin kullan─▒yordu. Bir g├╝n bakt─▒m, d├╝zg├╝n k├ó─č─▒tlar bunlar. Bakkala okudu─čum gazetelerin birikmi┼č gazete destelerini veriyor ve ondan da bu arkas─▒ temiz k├ó─č─▒tlar─▒ al─▒yordum. Bu t├╝r israf k├ó─č─▒tlar resmi dairelerde ve ├Âzellikle gazetelerin bas─▒ld─▒─č─▒ binalarda kolilerce vard─▒ ama ben uzakt─▒m onlara. O zaman matbuat─▒n kalbi Ca─čalo─čluÔÇÖnda at─▒yor. (Sonradan Bayrampa┼ča-Topkap─▒ taraflar─▒na veya ─░kitelliÔÇÖye ta┼č─▒nd─▒lar) Sonralar─▒ Ca─čalo─čluÔÇÖndan arkas─▒ temiz k├ó─č─▒tlar temin etmeye ba┼člad─▒m. Sa─č olsunlar, kimden istesek veriyorlard─▒. O k├ó─č─▒tlar─▒n arkas─▒na kur┼čun kalemle yazard─▒m. Sonra onlardan be─čenmediklerim oluyordu ve at─▒yordum. Daktilo d├Âneminde, m├╝sveddeye yazd─▒klar─▒m─▒ daktilo ediyordum. Derken bilgisayar d├Ânemine eri┼čtik. Bu d├Ânemde art─▒k yazarak bozarak bilgisayar─▒n ba┼č─▒nda ba┼čl─▒yor ve orada bitiriyorum metni.

Asl─▒nda siz ├žok da ┼čansl─▒s─▒n─▒z yaz─▒n─▒n ├╝├ž d├Ânemini g├Ârm├╝┼č olmakla diyebilir miyiz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Evet, do─čru s├Âyl├╝yorsun. Ben bir yazar─▒n ya┼čayabilece─či yazma maceras─▒n─▒n (enstr├╝manlar d├╝zleminde kullan─▒lan malzemeler d├╝zleminde) ├╝├ž a┼čamas─▒n─▒ da g├Ârd├╝m. ┼×imdi bilgisayar d├Ânemineyiz ve bilgisayarda yazd─▒─č─▒n─▒z─▒ atmak gibi bir ┼čey s├Âz konusu de─čil. Kimileri bunu yapabilir, ├ž─▒kt─▒s─▒n─▒ al─▒p atabilir. ─░sraf etmem yani ben ├Âyle yapmam. Hatta s─▒rf bundan dolay─▒ k├ó─č─▒t israf─▒ yapmamak i├žin yaz─▒c─▒ kullanm─▒yorum. Vard─▒ yaz─▒c─▒m, bozulunca bir daha almad─▒m. ┼×├Âyle yap─▒yorum: Bilgisayar─▒n ba┼č─▒na oturuyorum. Kafamda ald─▒─č─▒m notlar var, o notlar─▒n ├žo─ču ajandadad─▒r. (Telefona ald─▒ysam bile sonras─▒nda ajandaya i┼čliyorum. Telefonda kaybolabilir, silinebilir; bu da var.) Oraya ald─▒─č─▒m notlarda anekdotlar, imgeler vard─▒r. Ben bir hik├óyeciyim ve imgenin pe┼čindeyim. O imgeleri, ayr─▒nt─▒lar─▒, bir hik├óyenin dokusuna laz─▒m olacak enstr├╝manlar─▒ topluyorum. Onlardan baz─▒lar─▒ bana geliyor ve beni yaz diyor. Onlar yaz demedik├že zaten oturam─▒yorum.┬á Oturduktan sonra da yaz─▒p bozarak (yanl─▒┼čsa siliyorum) bitiriyorum metni.

Bu ├╝├ž d├Ânemi de ya┼čad─▒n─▒z. Sizce en g├╝zeli hangisiydi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Her zaman s├Âyl├╝yorum. ┼×├╝phesiz tabii; emek bak─▒m─▒ndan, yaz─▒n─▒n kazand─▒─č─▒ ÔÇśkutsiyet ÔÇś bak─▒m─▒ndan kalemin yerini hi├žbir ┼čey tutmaz.; ama sundu─ču imk├ónlar bak─▒m─▒ndan bilgisayar dipsiz bir kuyu gibi. Metninizi olu┼čtururken bir yerde bir kavram ge├žmesi gerekiyor fakat onunla ilgili ayr─▒nt─▒ya sahip de─čilsiniz. Olabilir. Bilgisayara soruyorsunuz bu ne? Her soruya cevab─▒ haz─▒r onun. ┬áMuazzam bir k├╝t├╝phane asl─▒nda kullanabilen i├žin bilgisayar. D├╝┼č├╝n├╝n ki orada ─░slam Ansiklopedisi y├╝kl├╝. ─░slam ansiklopedisi Cumhuriyet d├Âneminde kazand─▒─č─▒m─▒z k├╝lt├╝rel birikim olarak ├žok b├╝y├╝k bir de─čerdir. Ama bundan ├žo─ču insan─▒n haberi yok. Bu bir hazinedir ve oradan her ┼čeye ula┼čabiliyorsunuz. Bug├╝n ├Â─črendim; Re┼čat Ekrem Ko├žuÔÇÖun ─░stanbul Ansiklopedisi de eli kula─č─▒nda imi┼č; y├╝kleme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n sonuna gelinmi┼č. Hep derdim, o da y├╝kl├╝ olsa nÔÇÖolur. Mutlu oldum. M├╝thi┼č bir haber olarak geldi bana, ilk defa da seninle payla┼č─▒yorum. Hani ÔÇťEve D├Ânen AdamÔÇŁ varÔÇŽ Be┼čir Ayvazo─čluÔÇÖnun bir eserinin ad─▒ ama ┬áo da Tanp─▒narÔÇÖdan ├Âd├╝n├ž alm─▒┼č. Yahya Kemal ÔÇťeve d├Ânen adamÔÇŁ ise Re┼čat Ekrem Ko├žu o evin terekesini bize tarif eden adamd─▒r. ├ç├╝nk├╝ biz evimizi kaybetmi┼čtik. ┼×a┼čk─▒n bir ┼čekilde sokakta kalm─▒┼čt─▒k. K├╝lt├╝rel kopu┼čtan s├Âz ediyorum. Nerede oldu─čunu da bilmiyorduk evimizin. Nurettin Top├žu, Necip Faz─▒l, Sezai Karako├ž gibi ba┼čkalar─▒ ├ž─▒kt─▒, evin yerini tarif etti. Re┼čat Ekrem, evin i├žindeki b├╝t├╝n levaz─▒mat─▒ malzemeleri -neler bulunuyorsa i┼čte- o evde bulunanlar─▒ bize tek tek anlatt─▒. Nerede bu? Elbette ─░stanbul AnsiklopedisiÔÇÖnde. Ba┼čka da var yani; ar┼čiv.orgÔÇŽ ┬áK├╝lt├╝rel kaynaklar─▒m─▒zla ilgili baz─▒ belgelere, yazma n├╝shalara AmerikaÔÇÖdaki bir siteden ula┼čman─▒z m├╝mk├╝n. Yan─▒lm─▒yorsam baz─▒ vak─▒f ├╝niversiteleri k├╝t├╝phanelerindeki kitaplar─▒ y├╝klediler ve ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi Taksim Atat├╝rk Kitapl─▒─č─▒ -ki yirmi bir veya yirmi iki k├╝t├╝phanesi vard─▒r ona ba─čl─▒ olan- b├╝t├╝n kitaplar─▒n─▒ bilgisayar ortam─▒na y├╝kledi. Yeni neslin bunlardan haberi var m─▒, bilmiyorum.

Te┼čekk├╝r ederim hocam

+ Ben te┼čekk├╝r ederim.
_____________________
14.12.2018