┼×adi KOCABA┼× -2

AZAZ─░L’ ─░N KAPISINDA ve METAL ├çUBUKLARIN DANSI
Sanat─▒n soka─ča tutulmu┼č ayna oldu─ču arg├╝man─▒na yaslanan, okurun kafas─▒nda herhangi bir soru i┼čareti b─▒rakmamaya ├Âzen g├Âsteren, fiziksel ve ruhsal tan─▒mlamalarla ana unsurlar─▒n etraf─▒n─▒ kal─▒n ├žizgilerle belirginle┼čtiren klasik anlat─▒m bi├žiminin dayal─▒ oldu─ču ger├že─či yans─▒tma ve temsil etme anlay─▒┼č─▒n─▒n tersine, yirminci y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒ndan itibaren James Joyce, Franz Kafka, Virginia Woolf, Marcel Proust gibi modern yazarlar, ger├že─čin kesin ve net olarak bilinemeyece─čini, edeb├« eserin soka─ča tutulan bir ayna olarak tan─▒mlanamayaca─č─▒n─▒ ortaya koyan ├Ârnekler verdiler.
G├╝n├╝m├╝z├╝n ├Âne ├ž─▒kan ├╝retken yazarlar─▒ndan Recep Seyhan, bir y─▒l arayla yay─▒nlad─▒─č─▒ Azazil’ in Kap─▒s─▒nda ve Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒ (*) adl─▒ kitaplar─▒nda yer alan uzun hik├óyeleriyle, puslu bir cam─▒n arkas─▒ndan bakan hayatlar─▒n y├╝z hatlar─▒n─▒ okumay─▒ denerken, kahramanlar ├╝zerinden, insan─▒, ├Âzellikle bizim insan─▒m─▒z─▒ resmetmeye; do─čru ve yanl─▒┼č aras─▒nda yer bulmaya ├žabalayan savrulmalar─▒n─▒ ├ža─č─▒m─▒z─▒n kar─▒┼čm─▒┼č zihninde anlamaya ├žal─▒┼č─▒yor.
Seyhan’ ─▒n b├╝t├╝n hik├óyeleri birer ├žekirdek olay etraf─▒nda geni┼čliyorsa da, hik├óyelerin ana damar─▒ olarak, bir sinema ┼čeridi ak─▒┼č─▒ de─čil, olaylar─▒n insanlar ├╝zerinde yaratt─▒─č─▒ alg─▒sal etkiler belirginle┼čiyor.
Kullan─▒lan sade dile ra─čmen, insanlar ve olaylar aras─▒ndaki ba─č─▒nt─▒n─▒n izlenimler boyutundaki derinli─či ve karma┼č─▒kl─▒─č─▒ nedeniyle, c├╝mleleri bir solukta okuyup ge├žemiyoruz. Bunun bir sebebi de, asl─▒nda her ┼čeyin, g├Ârd├╝klerimizin fazlas─▒ olmas─▒. Ayr─▒ca, hik├óyelerin ortas─▒ndan, bizi de i├žine al─▒p g├Ât├╝ren dalg─▒n bir ─▒rmak ge├žiyor. ├ťstelik, neredeyse b├╝t├╝n c├╝mleler, uykudayken g├Ârmeye devam eden kelimelerle kurulmu┼č.

En tirajik tablolar─▒n beklenmedik yerlerine yerle┼čtirdi─či parodilerle, b├╝t├╝n├╝ olmad─▒k┬á yerlerinden b├Âl├╝mlendirerek, ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir dinamizm kat─▒yor yazar. Par├žalara ayr─▒lm─▒┼č sahnelere, ak─▒┼ča uyumlu ayr─▒ birer isim de koyuyor. Ayn─▒ hik├óye i├žinde, her bir perdede dekorun da de─či┼čti─čine tan─▒k oluyoruz. Sahne bazen bir h├ót─▒ra, bazen bir i├ž konu┼čmayla a├ž─▒l─▒yor. ─░├ž monolog, montaj-kolaj, ├žok y├Ânl├╝ optik tekni─či, grotesk, ├╝st kurmaca, metinler aras─▒l─▒k, leitmotiv ve bilin├ž ak─▒┼č─▒ gibi modern anlat─▒m tekniklerini yerli yerinde ve birbirinin ├╝st├╝ne bindirmeden ustal─▒kla kullanan yazar─▒n, okurun senaryo i├žerisinde ┬ákaybolmas─▒n─▒ ve kahramanlarla ├Âzde┼čle┼čmesini ├Ânlemek i├žin Brecht’ in yabanc─▒la┼čma efektini devreye soktu─čunu ve b├Âylelikle ”katarsis” etkisinin dozunu ayarlad─▒─č─▒n─▒ da belirtelim.

Modern hayat─▒n y├╝kledi─či hesap edilemeyen sorunlar, kazanma tel├ó┼č─▒n─▒n getirdi─či ac─▒kl─▒ sonlar, insanlar─▒n birbirine sadece g├╝├žl├╝yken yak─▒n durmalar─▒; nesil ├žat─▒┼čmalar─▒, aile i├ži s├╝rt├╝┼čmeler, ba┼č d├Ând├╝r├╝c├╝ bir h─▒zla geli┼čen teknolojinin getirdi─či ba┼čkala┼čma; bir yandan hayat─▒m─▒z─▒ kolayla┼čt─▒ran, di─čer yandan da bizi i├žine hapseden internet, mobil telefonlar ve tabletlerle ili┼čkimiz: ”i┼čitiyor fakat duymuyorlard─▒; ├ž├╝nk├╝ g├Âzleri gibi kulaklar─▒n─▒ da rehin alm─▒┼čt─▒ bakmakta olduklar─▒ ayg─▒t” ┬á(Hunfes’ in Topraklar─▒– Azazil’ in Kap─▒s─▒nda)
Yazar, ad─▒ ge├žen iki kitab─▒nda da, a┼čina oldu─čumuz anlat─▒m diliyle birbirinden ├žarp─▒c─▒ hik├óyeler ortaya koyarken, Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒’ nda, bir s├╝rpriz yaparak, Da─č ├ľyk├╝leri ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda┬á dokuz adet de k─▒ssa s├╝rm├╝┼č okurlar─▒n ├Ân├╝ne.
─░stenmeyen sonu├žlardan kimi sorumlu tutmam─▒z gerekti─čini sorgulayan; eninde sonunda, ya┼čananlarda hepimizin pay sahibi oldu─čunu ortaya koyarak ders ├ž─▒karan bu k─▒sa metinler, her bir obje ve olaya ├žok y├Ânl├╝ boyutlar─▒yla bak─▒lmas─▒ gerekti─čini, ya┼čanan her ┼čeyin alt─▒nda bir hikmet bulundu─čunu hat─▒rlatan; tekd├╝ze ├ž─▒kar─▒mlar─▒n insan─▒ ve hayat─▒ anlamada yetersiz kald─▒─č─▒n─▒ ├Ârnekleyen ibret verici hik├óyeler. B├Âylelikle, Recep Seyhan’ ─▒n, ayn─▒ zamanda, ├Âzg├╝n anlat─▒m dilini korumay─▒ ba┼čaran bir modern k─▒ssahan oldu─čunu da ke┼čfediyoruz.

Da─č ├ľyk├╝lerinde ana kahraman─▒n do─ča olmas─▒, onun yery├╝z├╝ndeki b├╝t├╝n taraflar─▒ ku┼čatmas─▒ yan─▒nda, kavramsal ve ├ža─čr─▒┼č─▒msal zenginli─činden yararlanmak bak─▒m─▒ndan da isabetli bir se├žim. Seyhan’ ─▒n ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ hay├ól g├╝c├╝, yer yer ba┼čvurdu─ču ironi ve telmihlerle zenginle┼čen; ku┼člar─▒n, topra─č─▒n, da─člar─▒n dile geldi─či; ama insan─▒ merkezinden uzakla┼čt─▒rmayan bu metinleri, kayna─č─▒n─▒ ger├žeklikten alan ve fakat fantastik ├Âgelerle dokunmu┼č yeni birer fabl ├Ârne─či gibi d├╝┼č├╝nebiliriz.
Kay─▒p G├╝ne┼č, bu fas─▒lda okuyucunun bir hayli ilgisini ├žekecek dokuz k─▒sa hik├óyeden biri. 15 Temmuz 2016′ ya nas─▒l gelindi─čini masala yakla┼čan bir dille ortaya koysa da yazar, asl─▒nda, i├ž sesiyle, b├╝t├╝n payda┼člar─▒n ders ├ž─▒karmas─▒ gerekti─čini not ediyor: ”…adam, ilgili yerlere, halk─▒n taleplerine ve de─či┼čen y├Âneticilere uyumlu; fakat kendisine tam sad─▒k al benizli adamlar haz─▒rlad─▒. Gen├ž insanlar─▒n gizlilik i├žinde i┼členip dokundu─ču evlere ‘kanepeli evler’ denirdi”

Her iki eser de, ironi, ├žarp─▒c─▒ imge ve alegorilerle evrenselden yerele, i├žeriden d─▒┼čar─▒ya bakabilen, ├Ânce sorular i├žinde b─▒rakan, parantezler a├žarak cevaplar geli┼čtiren hik├óyelerden olu┼čuyor. ├ľ─črendikleriyle yola ├ž─▒km─▒┼č, istikbalin ┼čehirlerinde mutlulu─ču kovalayan insan─▒n, uzun zamand─▒r modas─▒ ge├žti─či i├žin giymedi─či ceketinin i├ž cebinde unuttu─ču yol haritas─▒n─▒ hat─▒rlatan hik├óyeler.
Recep Seyhan’ ─▒n metinlerinde, metropolde ya┼čayan; ama ge├žmi┼čte k├Âye, tabiata, sular─▒n ak─▒┼č─▒na, koyuna-kuzuya, ├žifte-├žubu─ča, bu─čday ba┼čaklar─▒na yolda┼čl─▒k etmi┼č bir insan─▒n deneyimi var:┬á Hayvan e─črekleri, tavuk pineklikleri, samanl─▒k dipleri, a─ča├ž kurtlar─▒, May─▒s ekini…
Kimi zaman metne yerle┼čtirdi─či ├Â─čreti niteli─činde, ayd─▒nlat─▒c─▒, a├ž─▒kl─▒k getirici, durumu ├Âzetleyici c├╝mleler ritmi sekteye u─čratsa da,┬á b├╝t├╝n olarak bak─▒ld─▒─č─▒nda, yazar─▒n estetik bir anlat─▒m dili kurmay─▒ ba┼čard─▒─č─▒n─▒ s├Âylemeliyiz. Seyhan b├╝t├╝n hik├óyelerinde ─▒srarla, g├╝n├╝m├╝zde Anadolu k├Âyleri a─č─▒zlar─▒nda bile unutulmaya y├╝z tutmu┼č bir├žok s├Âzc├╝─če de yer buluyor: benirlemek, septirmek, su─čmak, evselemek, fi─č, samranmak, ya─č─▒r, ┼čifat, ├ža─ča, dodi, zip├ži, mitil…Bazen yabanc─▒ k├Âkenli kelimelere rastl─▒yoruz: prozodik, tirajikomik, replay…Argo deyimler de ├ž─▒k─▒yor kar┼č─▒m─▒za:┬á haydi burdan yak, i┼čte bu, makaraya sarmak, f─▒r─▒ldak i┼čler, ├žakma mafya, gibi. B├╝t├╝n bu tercihleriyle yazar─▒n, dili harmanlama ├žabas─▒nda oldu─čunu s├Âylemeliyiz.
Azazil’ in Kap─▒s─▒nda ve Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒, T├╝rk hik├óyecili─činde anlat─▒ dilinin nerelere kadar inceldi─čini, zenginle┼čti─čini yans─▒tan ilgi ├žekici ├Ârnekler olarak, edebiyat k├╝t├╝phanemizde ├Âzg├╝n bir yer edinmi┼č┬á bulunuyor.


(*) Recep Seyhan, Azazil’ in Kap─▒s─▒nda, 2015, Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒, 2016, Bilge K├╝lt├╝r Sanat Yay─▒nlar─▒, ─░stanbul
Ôľ║Yay─▒mland─▒─č─▒ dergi: Derg├óh, say─▒ 323, Ocak 2017
Ôľ║Yazar─▒n di─čer ├žal─▒┼čmas─▒: Recep Seyhan’dan ─░yi Bir ├ľyk├╝: Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒:┬á25.6.2016 dunyabizim.com┬á Bu yaz─▒y─▒ 20.3.2018 itibariyle 6272 ki┼či g├Ârm├╝┼čt├╝r