Hik├óyeci, Yazar Recep Seyhan ile S├Âyle┼či

H─░K├éYEC─░, YAZAR RECEP SEYHAN ─░LE S├ľYLE┼×─░

Sorular: Aysu KOÇ
– Hayat─▒n─▒zdan bahseder misiniz?

Recep Seyhan ÔÇö Amasya Ta┼čova do─čumluyum. Annem ve babam─▒n oldu─ču tek odadan ibaret bir barakada do─čdum. ├çocuklu─čum mezra gibi bir yerde ge├žti. ├çok tabii ortamlarda b├╝y├╝d├╝m. Tabiat─▒n g├Ârkemli g├Âl, da─č, kar manzaralar─▒n─▒ g├Ârd├╝m. Hayvanlar─▒n seslerini dinledim. B├Âylesine g├╝zellikler i├žinde b├╝y├╝d├╝m. Yoksulluklar─▒ ve yoksunluklar─▒ da g├Ârd├╝m orada. Belki hikaye yazmamda bunlar─▒n da etkisi vard─▒r. Orta├Â─čretim i├žin vilayete gitmemiz icap etti. Oradan ev tutuldu. Babamla birlikte birilerinin kap─▒lar─▒nda i┼č├žilik yapt─▒k. Oradan elde edilen gelirlerle okudum. Zor ┼čartlard─▒ fakat o zaman─▒n ┼čartlar─▒ bunu gerektiriyordu. Lise i├žin yat─▒l─▒ olarak Tokat’a gittim. Liseyi de orada bitirdim. Sonras─▒nda ├╝niversite tahsilim i├žin ─░stanbul’a geldim. Burada yazarlarla, ├Ânemli insanlarla tan─▒┼čmak da nasip oldu. Cahit Zarifo─člu’yla, Ahmet Kabakl─▒’yla, Sevin├ž ├çokum’ la tan─▒┼čt─▒m. Bu insanlar beni yazmaya te┼čvik ettiler. Memlekete giderken Ankara ‘ya gider Mavera dergisine u─črard─▒m. Bu g├Âr├╝┼čmelerimle birlikte edebiyat ile ileti┼čimim de ger├žekle┼čmi┼č oldu. B├Âylece yazarl─▒k hayat─▒m da ba┼člad─▒.

ÔÇö Yazmaya ba┼člaman─▒zdaki etkenler nelerdi?

Recep Seyhan ÔÇö Yazmaya ba┼člamamdaki en b├╝y├╝k etkenin az ├Ânce s├Âyledi─čim gibi do─čdu─čum do─čal ortam ve ortam─▒n ┼čartlar─▒ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. Bu etkenler ruhumda bir ┼čeyleri tetikleyip harekete ge├žirmi┼č olmal─▒d─▒r. Do─čal g├╝zellikler, tabii ortamlar, g├Âzlemledi─čim insanlar; ├žileke┼č kad─▒nlar, yoksulluklar, yoksunluklar, ├žok ├žetin ko┼čullarda ├žal─▒┼čan insanlar,onlar─▒n ac─▒ hikayelerini dinlemi┼č olmam, ilkokul ├ža─č─▒ndayken istiklal sava┼člar─▒na kat─▒lan insanlar─▒ g├Ârm├╝┼č olmamÔÇŽ T├╝m bunlar beni hik├óye yazmaya s├╝r├╝kledi.

ÔÇö ─░lk kitab─▒n─▒z─▒ yay─▒nlarken zorluk ya┼čad─▒n─▒z m─▒, bu s├╝re├žten bahseder misiniz?

Recep Seyhan ÔÇö ─░lk kitapta daima zorluklar ya┼čan─▒r. Ben de ya┼čad─▒m. Bundan benimle yap─▒lan bir r├Âportajda da bahsetmi┼čtim. Han─▒m─▒n ├╝├ž veya d├Ârt bilezi─čini bozdurup (g├╝lerek) paras─▒n─▒ da yay─▒nc─▒ya vermi┼čtik. “├çi├žekler Kesmi┼čti Selam─▒” b├Âyle ├ž─▒km─▒┼čt─▒. O kitap be─čenildi. ├ť├ž bask─▒ yapt─▒. ─░lk g├Âz a─čr─▒md─▒. Hatalarla yanl─▒┼člarla ├ž─▒kt─▒. Sonraki bask─▒larda hatalar da d├╝zeltildi tabi.

ÔÇö┬á Yazma s├╝reciniz nas─▒l i┼čliyor? Metnin bir b├╝t├╝n olarak nas─▒l olaca─č─▒yla ilgili bir fikriniz oluyor mu, yazd─▒k├ža m─▒ geli┼čiyor?

Recep Seyhan ÔÇö Yazmak i├žin konu aram─▒yorum. Bir konu se├žip de “Bununla ilgili yazay─▒m” demek gibi bir durum kesinlikle s├Âz konusu de─čil. ├ľnce kafamda ne yazmak istedi─čimle yani tema ile ilgili bir ┼čeyler geziniyor, kafamda bir imge olarak dola┼č─▒yor. Benimle birlikte nereye gidersem pe┼čim s─▒ra o da geliyor. Sonra onu olgunla┼čt─▒r─▒yorum. Onunla ilgili baz─▒ malzemeler topluyorum. Olgunla┼č─▒nca o da art─▒k yava┼č yava┼č “Beni yaz.” demi┼č oluyor. Zaten “Ben bir hik├óye yazaca─č─▒m.” diyip oturulmaz. Hik├óye gelir ve “Beni yaz” der. Siz de oturup yazars─▒n─▒z.

ÔÇö Neden ├Âyk├╝?

Recep Seyhan ÔÇö ├ç├╝nk├╝ i├žimde s├╝rekli bir ─▒rmak gibi akan hik├óyeler vard─▒. Ve o hik├óyeleri i├žimde ta┼č─▒y─▒p duramazd─▒m. Birileriyle payla┼čma ihtiyac─▒ hissettim. Belki de var oldu─čumu, d├╝nyadan benim ad─▒m─▒ ta┼č─▒yan, benim suretimde ve siretimde bir insan─▒n gelip ge├žti─čini insanlara ula┼čt─▒rmak istedim san─▒yorum. O akan hik├óyeleri daha fazla kendimle gezdirip duramad─▒m ve yazd─▒m.

ÔÇö┬á Baz─▒ ├Âyk├╝lerinizin kahramanlar─▒na insan ismi yerine harfle ya da say─▒lar verdi─činizi g├Ârd├╝m. Bunun sebebi okuyucunun hayal g├╝c├╝ne b─▒rakmak m─▒yd─▒?

Recep Seyhan ÔÇö Ayn─▒ ├Âyle. Onu okuyucunun de─čerlendirmesi, kendi muhayyilesinde nereye yerle┼čtirecekse oraya yerle┼čtirmesine f─▒rsat vermek i├žin.

ÔÇö┬á┬á Yazma a┼čamas─▒nda ├žekti─činiz bir zorluk oluyor mu? Oluyorsa nas─▒l ba┼ča ├ž─▒k─▒yorsunuz?

Recep Seyhan ÔÇö Kendi ad─▒ma yazma a┼čamas─▒nda bir zorluk oluyor tabii. Aram─▒zda konu┼čmalar─▒m─▒zdan anlad─▒─č─▒m kadar─▒yla g├Âre di─čer yazarlarda da bu zorluk oluyormu┼č. Bahsetti─čim zorluk ┼č├Âyle: Yazmak ├╝zere oturmak konusunda s─▒k─▒nt─▒ ├žekiyorum. Oturduktan sonra yaz─▒yorum fakat her defas─▒nda bir ┼čeyler beni oturtmuyor. S├Âz gelimi yar─▒m kalm─▒┼č bir i┼či tamamlamak ├╝zere iken harekete ge├žesim geliyor. Ne zaman oturacaksam “Hay─▒r oturmadan ├Ânce ┼ču i┼či bitir,” diyor bir ses. Bitir dedi─či i┼č de yaz─▒ d─▒┼č─▒nda bir i┼č. Bu t├╝r ┼čeyler bana rahats─▒zl─▒k veriyor. “Yazmak ├╝zere oturaca─č─▒m zamanda ┼čimdi bunun s─▒ras─▒ m─▒?” diyorum kendime. B├Âyle ├žat─▒┼čmalar─▒m oluyor; ama sonunda yazmak ├╝zere masay─▒ ele ge├žirdi─čimde hi├žbir bask─▒ etkileyemiyor beni ve men edemiyor yazmaktan.

ÔÇö ┬áEskiden yazd─▒─č─▒n─▒z yaz─▒lara bakt─▒─č─▒n─▒zda g├Ârd├╝─č├╝n├╝z hata ve eksiklikler var m─▒?

Recep Seyhan ÔÇö Var tabii ki. Zaten olmazsa , yazar i├ž denetimini yapam─▒yor demektir. Yazd─▒klar─▒na bak─▒p “Buras─▒ ┼č├Âyle olsa iyiydi,” diyemiyorsa i├ž denetimini yapamad─▒─č─▒ndan kendini geli┼čtiremiyor demektir asl─▒nda.

 

ÔÇö┬á Peki, bu bahsetti─čimiz hata veya eksikliklerinizi geli┼čme s├╝reciniz olarak g├Âr├╝p do─čal m─▒ kar┼č─▒l─▒yorsunuz, yoksa geri plana almaya ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z oluyor mu?

Recep Seyhan ÔÇö Hay─▒r, eksiklikleri geli┼čme s├╝reci olarak gayet ola─čan kar┼č─▒l─▒yorum.

ÔÇö Kitaplar─▒n─▒zdan en be─čendi─činiz c├╝mle hangisi?

Recep Seyhan ÔÇö Bir insan─▒n kendinden be─čendi─či c├╝mleyi s├Âylemesi biraz tuhaf olur ve zordur do─črusu. Bunu ├žok isteyerek s├Âylemiyorum ama sordu─čun i├žin de cevap vermek durumunday─▒m. Son ├ž─▒kard─▒─č─▒m roman Ebucehil Karpuzu’nda ┼č├Âyle bir c├╝mle vard─▒: “─░├žinizde daima bir ├žocu─čun i├ž co┼čkusu olmal─▒.” Budur.

ÔÇö Yazma konusunda ├Âyk├╝ ile ├Âne ├ž─▒k─▒yorsunuz. Peki, okumalar─▒n─▒zda sevdi─činiz t├╝r nedir?

Recep Seyhan ÔÇö Biyografi ve hat─▒ra. Bu t├╝rlerin i├žerisinde konusunu tarih ve edebiyattan alanlar─▒ ├Âzellikle tercih ediyorum.

ÔÇö┬á T├╝rk ve D├╝nya edebiyat─▒nda eserlerini okumaktan keyif ald─▒─č─▒n─▒z yazarlar kimler?

Recep Seyhan ÔÇö Dostoyevski, Kafka’y─▒ be─čeniyorum. Bu yazarlar─▒ tarz─▒ma ve ├╝slubuma da yak─▒n buluyorum. ─░talo Calvino’yu, Virginia WoolfÔÇÖu be─čeniyorum ve kendime yak─▒n buluyorum. D├╝nya edebiyat─▒nda bunlar. T├╝rk Edebiyat─▒nda ise Sait Faik’i kendime yak─▒n buluyorum. Onun Son Ku┼člar hik├óyesi beni hik├óye yazmaya te┼čvik eden hik├óyelerden biridir. Refik Halit KarayÔÇÖ─▒ ve Abd├╝lhak ┼×inasi HisarÔÇÖ─▒ da eklemeliyim.

ÔÇö ┬áEdebiyat ni├žin ├Ânemlidir?

Recep Seyhan ÔÇö Edebiyat, benim i├žin insan─▒n varl─▒─č─▒n─▒ g├╝zelle┼čtiren bir sanat dal─▒ oldu─ču i├žin ├Ânemlidir. Herkes kendi varl─▒─č─▒n─▒, i├ž d├╝zenini, ruhsal yap─▒s─▒n─▒ geli┼čtirmek ve g├╝zelle┼čtirmekle m├╝kelleftir. Bunun i├žin ba┼čvuraca─č─▒m─▒z kap─▒ sanatt─▒r. Bu kap─▒n─▒n illa edebiyat olmas─▒ ┼čart de─čil. Musikiyle de olabilir resimle de olabilir. G├╝zel sanatlardan biriyle bu onar─▒m─▒n yap─▒lmas─▒ gereklidir. Aksi halde g├╝nl├╝k hadiseler insan ruhunun bir yerlerinde s├╝rekli olarak hasar a├ž─▒yor. Bu hasarlar─▒n onar─▒lmas─▒ da ancak sanatla m├╝mk├╝nd├╝r.

ÔÇö┬á Edebiyat sadece duyguya m─▒ y├Ânelmeli yoksa duyguyla birlikte d├╝┼č├╝nceyi de bar─▒nd─▒rmal─▒ m─▒?

Recep Seyhan ÔÇöEdebiyat bir d├╝┼č├╝nceyi de bar─▒nd─▒rmal─▒ bana g├Âre. Ama edebiyattaki bu d├╝┼č├╝nce sanat─▒n do─čas─▒ gere─či daima arka planda olmal─▒. Bu durum rol├╝n├╝ oynamakta olan bir oyuncuya s├╝rekli olarak sahne gerisinden tarif yapan bir y├Ânetmene benzer. Y├Ânetmen g├Âr├╝lmez, g├Âr├╝lmemeli. G├Âr├╝l├╝rse oradaki oyun rezil duruma d├╝┼čer.

ÔÇö Bir edebi eserde dil nas─▒l olmal─▒?

Recep Seyhan ÔÇö ─░lk olarak bizim dil zevkimize uygun olmal─▒. Bir edebiyat eserinde dil hazz─▒ tadam─▒yorsan─▒z o eserden almak istedi─činizi yeterince alamazs─▒n─▒z. ─░kincisi, bir edebiyat eserinde olmas─▒ gereken edebiyat─▒n olmazsa olmazlar─▒ i├žinde olan anlat─▒m g├╝zelli─či, hazz─▒. Edebi eserde g├╝nl├╝k, s─▒radan bir dil olmamal─▒; ├╝st bir anlat─▒m ┬áve se├žkin bir dil mutlak olarak bulunmal─▒.

ÔÇö Genelikle gen├ž yazarlar─▒n kulland─▒─č─▒ k─▒salt─▒lm─▒┼č bir dil var. Bu durum hakk─▒nda ne d├╝┼č├╝n├╝yorsunuz?

Recep Seyhan ÔÇö Bu davran─▒┼člar─▒ ├žok s─▒radan buluyorum. Maalesef gen├žlerde b├Âyle bir e─čilim var ve bunu ├Ânlemek de ├žok zor. Bu biraz da kapitalizm dedi─čimiz ekonomik sistemin getirileriyle ilgili. Bu t├╝r davran─▒┼člar her d├Ânemde olmu┼čtur. Pop├╝ler olmak gibi hevesler insan─▒n g├╝d├╝leriyle uyumlu olabilir ama sanat─▒n do─čas─▒na t├╝m├╝yle ayk─▒r─▒d─▒r bu. Zaman i├žinde bu durumun ray─▒na oturdu─čunu ve bu t├╝r g├Âr├╝nt├╝lerin eriyip kayboldu─čunu g├Ârd├╝k, g├Ârece─čiz..

ÔÇö Sizce yazabilmek i├žin kurs almak yeterli mi yoksa yetenek ┼čart m─▒?

Recep Seyhan ÔÇöA├ž─▒k├žas─▒ kursla yazar olunabilece─čini d├╝┼č├╝nm├╝yorum. Kesinlikle yetenek ┼čart. Kurs bir ara├žt─▒r. Ara├žla bir i┼č g├Âr├╝lmez demiyorum, g├Âr├╝lebilir. Fakat yeterli oldu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝yorum. Kurslar sadece bir anahtard─▒r. Anahtar─▒ kullanmay─▒ bilmiyorsan─▒z ya da kap─▒s─▒n─▒ bulamazsan─▒z anahtar elinizde bir demir par├žas─▒ olarak kal─▒r.

ÔÇö┬á G├╝n├╝m├╝zde herkes bir kitap ├ž─▒kar─▒p “Ben yazar─▒m.” diyebiliyor. Size g├Âre kimler hakk─▒yla “Ben yazar─▒m” diyebilir?

Recep Seyhan ÔÇöEline kalem alan, ben de ‘yazar─▒m’ diyen herkes kitap yaz─▒yor. Bu duruma ├žok ├╝z├╝l├╝yorum. Dedi─čim gibi bunlar ge├žmi┼č d├Ânemde de olmu┼č ┼čeylerdir ama g├╝n├╝m├╝zde i┼č ┼čirazesinden ├ž─▒km─▒┼č g├Âr├╝n├╝yor. Yaz─▒lan kitaplarda edebi de─čer olmas─▒ temel esas olmal─▒. Edebi de─čeri aramak da okuyucunun kalitesine ba─čl─▒d─▒r. Okuyucu kalitesi d├╝┼čt├╝k├že bu t├╝r talep ve g├Âr├╝nt├╝ler de mutlaka ortaya ├ž─▒kacakt─▒r.

ÔÇö┬á ┼×u anki duruma bakt─▒─č─▒n─▒zda T├╝rk edebiyat─▒nda g├Ârd├╝─č├╝n├╝z en b├╝y├╝k sorun nedir?

Recep Seyhan ÔÇö Grupla┼čmalar─▒n olmas─▒. Cemaatle┼čme gibi kanonik bir yap─▒la┼čmaya gidilmesi. Sonras─▒nda herkesin kendi cemaatinde ├žal─▒p oynamas─▒ gibi g├Âr├╝nt├╝ler var ve bunlar ho┼č de─čil.

ÔÇö Son olarak hem bir yazar, hem de bir ├Â─čretmen g├Âz├╝yle bakacak olursan─▒z gen├žli─če tavsiyeniz nedir?

Recep Seyhan ÔÇö Gen├žlere tavsiye edece─čim ┼čey klasik olacak. B├Âyle de olsa b─▒kmadan s├Âyleyece─čim: Okumak. Ama se├žerek okumak, geli┼čig├╝zel okumamak. Biraz ├Ânce senin de s├Âyledi─čin gibi ├žok kitap ├ž─▒k─▒yor, ├žok yazar var. Matbaalar bazen gereksiz ├žal─▒┼č─▒yor. ├ľn├╝ne gelen kitap ├ž─▒kar─▒yor. ─░htiya├ž m─▒d─▒r, de─čil midir; de─čeri var m─▒d─▒r, yok mudur bak─▒lmaks─▒z─▒n ticari ama├žlar g├Âzetiliyor ve kitaba bir meta gibi marketteki bir ├╝r├╝n gibi bak─▒l─▒yor. Bu yakla┼č─▒m─▒ ├žok sak─▒ncal─▒ buluyorum. Gen├žlerin okumalar─▒nda ayr─▒m yapabilmeleri gerekiyor. Ayr─▒m yapabilmek i├žin de bu konuda tecr├╝besi olan insanlardan destek almalar─▒ gerekir. ─░nsan─▒n yeti┼čmesi ve geli┼čmesi mutlak surette b├Âyle olmu┼čtur.

ÔÇö┬á Eklemek istedi─činiz ba┼čka bir ┼čey var m─▒?

Recep Seyhan ÔÇö Te┼čekk├╝rden ba┼čka bir ┼čey yok.

ÔÇö As─▒l ben te┼čekk├╝r ederim.┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á 14.12.2018

DEVAMI --››
S├ľYLE┼×─░- Sorular: Yasin Taha Oral

RECEP SEYHAN ─░LE S├ľYLE┼×─░

Sorular: Yas─▒n Talha ORAL
Yazar olmaya ne zaman karar verdiniz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Hi├ž kimse ÔÇśben yazar olay─▒mÔÇÖ diye yola ├ž─▒kmaz zannediyorum. Benim de yazar olmak gibi bir d├╝┼č├╝ncem okul ├ža─člar─▒ndayken yoktu; fakat ortaokuldayken d├╝nya klasiklerinin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒ okumu┼čtum. Bir arkada┼č─▒m -Allah selamet versin- ┼ču an Sivas Cumhuriyet ├ťniversitesiÔÇÖnde Eski T├╝rk Edebiyat─▒ b├Âl├╝m├╝ ba┼čkan─▒ Prof. Mehmet Aslan vesilesiyle oldu. Okulda beraber oturuyoruz o zamanlar ve o s├╝rekli kitap okuyor. Tabii, arkada┼č─▒n─▒z nas─▒lsa siz de onun boyas─▒na boyan─▒rs─▒n─▒z. Benim ├Âyle bir ┼čans─▒m vard─▒ ve ben bu ┼čans─▒ de─čerlendirdim. Di─čer ├žocuklar gibi topun, sineman─▒n pe┼činde heder olabilirdim ama ├Âyle yapmad─▒m. Ger├ži sinema tutkumuz ikimizin de vard─▒; sinemay─▒ ihmal etmezdik. ─░yi ki de etmemi┼čiz. Ama ayr─▒ca kitap tutkusu vard─▒ onun. Dedim ki : ÔÇśMehmet okudu─čun kitaplar─▒ bana da ver.ÔÇÖ Olur, dedi.┬á Okudu─ču kitaplar─▒ bana verdi; ben de okuduklar─▒m─▒ ona verdim. Derken zaman i├žerisinde ben de kitap almaya ba┼člad─▒m. Tabii bu kitaplar d├╝nya edebiyat─▒ klasikleri. Dedi ki Mehmet, burada k├╝t├╝phane var. O ├ža─čda Amasya k├╝t├╝phanesinin T├╝rkiyeÔÇÖde hat─▒r─▒ say─▒l─▒r bir k├╝t├╝phane oldu─čundan haberimiz yok tabii. Mesela Hz. OsmanÔÇÖ─▒n el yazma n├╝shas─▒ orada bulunuyordu. (O eseri K─▒br─▒sl─▒ ├╝nl├╝ bir i┼č adam─▒n─▒n o zamanki e┼či Ay┼čeg├╝l NadirÔÇÖin adamlar─▒ ├žalm─▒┼čt─▒. Yan─▒lm─▒yorsam izine ula┼č─▒ld─▒ ve yerine iade edildi o eser sonradan.) O eserin ├╝zerinde Hz. OsmanÔÇÖ─▒n ┼čahadetinden kalan kan izleri h├ól├ó duruyordu. Ben g├Ârd├╝m. Uzatmayal─▒m, Amasya K├╝t├╝phanesiÔÇÖni ke┼čfettik. Derken o arada ben yat─▒l─▒y─▒ kazand─▒m, TokatÔÇÖa gittim ├Â─črenci olarak. TokatÔÇÖta nas─▒l elime ge├žti ise Hisar dergisi ile kar┼č─▒la┼čt─▒m. Edebiyata ilgimiz ta o zaman vard─▒ ve o ilgi elimize getirdi san─▒r─▒m dergiyi. O dergiyi her ay takip ediyordum. Hisar dergisini Mehmet ├ç─▒narl─▒ ├ž─▒kar─▒yor. Cemil Meri├ž yaz─▒ yaz─▒yor Cemil Meri├žÔÇÖin yaz─▒lar─▒n─▒ su gibi i├žiyorum orada. Acaba bu adam kim diyorum, gen├ž bir adam izlenimi veriyor bana. Dergide Mustafa Necati Karaer, Vahap Akba┼č, Mustafa Miyaso─člu, N├╝zhet Erman gibi isimler yaz─▒yor. Orada o dergiyi takip ederken kendimde yazma e─čilimi hissettim. ─░stanbulÔÇÖa geldikten Edebiyat vakf─▒na devam ettim. Orada Ahmet Kabakl─▒ hocayla tan─▒┼čt─▒m. Ahmet kabakl─▒ hoca bana okumalar─▒m─▒ s├╝rd├╝rmemi ama yazmam─▒ da s├Âyledi. Birka├ž deneme yazd─▒m.

Ka├ž ya┼č─▒ndas─▒n─▒z bu d├Ânemlerde?

+ ┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á 23 olabilir. O civarda. O denemeleri Ahmet Kabakl─▒ hocam -AllahÔÇÖ─▒n rahmeti ├╝zerine olsun- dergide yay─▒mlad─▒. Yaz─▒m─▒ yay─▒mlanm─▒┼č g├Âr├╝nce yazmam gerekti─či d├╝┼č├╝ncesi daha fazla i├žime oturdu. O tarihten itibaren hasbelkader yaz─▒yoruz. Bir s├╝re bir fetret d├Ânemi ge├žirdim, edebiyattan uzak kald─▒m 17-18 y─▒l kadar 28 ┼×ubat d├Ânemiyle ilgili bu, ayr─▒nt─▒ya girmeyeyim. D├Ând├╝kten sonra kald─▒─č─▒m─▒z yerden devam ettik ve pe┼č pe┼če eser yay─▒mlad─▒m: Hik├óye kitaplar─▒, Bana Hik├óye Anlat-ma ad─▒yla kuramsal kitaplar yay─▒mlad─▒m; gezi-g├╝nl├╝kler yazd─▒m, Hatem Tay├« Hik├óyeleri ve Kelile ve Dinme gibi klasikleri yay─▒na haz─▒rlad─▒m. B├Âyle kurmaca metinlerin i├žerisinde devam ediyoruz.

Peki ┼čiir yazmay─▒ denediniz mi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Evet; hatta c├╝ret edip Mehmet ├ç─▒narl─▒ÔÇÖya bir ┼čiir g├Ândermi┼čtim. Tabii o zamanki gen├žli─čin verdi─či heyecanla tema hamaset ve kahramanl─▒k. Gen├žlik heyecan─▒ var ├ž├╝nk├╝. O ┼čiir h├ól├ó duruyor evde dosyalar─▒m aras─▒nda. G├╝l├╝yorum tabii ┼čimdi yazd─▒─č─▒m ┼čiire. ├ç─▒narl─▒ hoca, bana bir mektup yazd─▒ sonras─▒nda. ├ç─▒narl─▒, Hisar dergisini ├ž─▒karmas─▒ yan─▒nda iyi bir ┼čair ve hukuk├žu. Daha sonra Anayasa Mahkemesi ├╝yesi oldu Allah rahmet etsin. Mektupta mealen s├Âyl├╝yorum ÔÇťSevgili Recep, mektubunu ald─▒m. Milliyet├ži mukaddesat├ž─▒ ve bu ├╝lkenin de─čerlerine ba─čl─▒ bir gen├ž oldu─čun anla┼č─▒l─▒yor; ancak ┼čiirlerini yay─▒mlama konusunda acele etme ve bol bol oku. Nesre y├Ânelmeni tavsiye ederimÔÇŁ diyordu ├ç─▒narl─▒. ┬áAlan─▒m─▒n nesir oldu─ču kanaatine ben de varm─▒┼č olmal─▒y─▒m ki o mektuptan sonra ┼čiir yazmad─▒m. Benim

Hocam yaz─▒da en ├Ânemli unsur nedir sizin i├žin?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Dildir. Sonra anlat─▒m gelir. Dilinizi ├žok iyi ve do─čru se├žeceksiniz. Yazd─▒─č─▒n─▒z metinin konusu, t├╝r├╝ her neyse ona uygun bir dil se├žmek ve ona uygun bir dil kullanmak zorundas─▒n─▒z. Dahas─▒, T├╝rk├žeye h├ókim olmak mecburiyetindesiniz. ├ľzeti budur.

Peki, edebiyat─▒n ├Ânemi nedir sizin i├žin; hayat─▒n─▒zda nas─▒l bir yer kaplar edebiyat?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Edebiyat benim hayat─▒mda e┼čyay─▒ anlamland─▒rmakt─▒r. E┼čyay─▒ do─čru alg─▒lamak, do─čru anlamland─▒rmak ve onun bilinmeyenlerine n├╝fuz etmektir. E┼čyan─▒n g├Âr├╝nmeyen y├╝z├╝ne v├ók─▒f olmak i├žin hi├ž olmazsa bir aray─▒┼č i├žinde olmakt─▒r. Edebiyat bize bunu sa─člar. Edebiyat─▒n g├╝zel sanatlar i├žerisinde var olmas─▒n─▒ sa─člayan da budur. Buna mukabil edebiyat da sizin hayat─▒n─▒z─▒ g├╝zelle┼čtirir, d├╝nyaya bak─▒┼č─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirir, i├ž d├╝nyan─▒z─▒n ├Âr├╝lmesini sa─člar. Misal: Kozan─▒z─▒ g├╝zel ├Ârerseniz, g├╝zel ┼čeylerle donat─▒rsan─▒z, ruhunuz da kamalata giden yola d├╝┼čm├╝┼č olur. Gereksiz, l├╝zumsuz ┼čeyler pek ├žok d├╝nyada; insan─▒ ba─člayan, d├╝nyada insan─▒ kendisine ├ža─č─▒ran bir s├╝r├╝ ┬ámalayani alanlar var. Sanat sizi l├╝zumsuz alanlardan al─▒kor, kendi iste─činizle o alanlardan uzakla┼č─▒rs─▒n─▒z. Bu da b├╝y├╝k bir kazan├žt─▒r.

Edebiyat─▒n ki┼čili─če katk─▒s─▒ vard─▒r ve onu geli┼čtir diyebilir miyiz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Kesinlikle. Hem ki┼čili─činizi dokur, hem beyninize yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kafan─▒za yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kalbinize yat─▒r─▒m yapm─▒┼č olursunuz. Kafaya yat─▒r─▒m daha ├žok ilimle m├╝mk├╝nd├╝r. Kalbe yat─▒r─▒m ise sanatla m├╝mk├╝nd├╝r ve o da edebiyatt─▒r, musikidir, resimdir ve di─čer sanat dallar─▒d─▒r. Biz edebiyat─▒ tercih ettik, yani di─čerleriyle de m├╝mk├╝nd├╝r bu.

─░lham ald─▒─č─▒n─▒z ve sizi bu mesle─če iten sanat├ž─▒, sanat├ž─▒lar kimlerdir?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Cemil Meri├ž en ba┼čta. Yazmaya te┼čvik eden Ahmet Kabakl─▒. D├╝┼č├╝nce ufkumun ├Âr├╝lmesinde b├╝y├╝k katk─▒s─▒ olan Cemil Meri├ž ve ondan sonra Necip Faz─▒l ve Nurettin top├žu. Bu insanlar d├╝┼č├╝nsel evrenimin olu┼čumunda bana b├╝y├╝k katk─▒ sa─člad─▒lar b├╝y├╝k yol g├Âsterici oldular.

Neden bu isimler peki, bu isimleri di─čer isimlerden ay─▒ran neydi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bunlar─▒ di─čer isimlerden ay─▒ran ┼čuydu: Birincisi, Cemil Meri├ž bize d├╝nyaya tek g├Âzle bakmamay─▒, iki g├Âz├╝m├╝zle birden g├Ârmeyi ├Â─čretti. O y─▒llarda insanlar d├╝nyaya tek g├Âzle bak─▒yorlard─▒; sa─č g├Âz├╝yle bakanlar─▒n sol taraf─▒ onlara g├Âr├╝nm├╝yordu. Sol g├Âz├╝yle bakanlara da sa─č taraf g├Âr├╝nm├╝yordu. Meri├ž bize ÔÇśiki g├Âz├╝n├╝zle bak─▒n, iki taraf─▒ da g├Âr├╝nÔÇÖ dedi. Mealen s├Âyl├╝yorum tabii. Yani eserlerinde bunu s├Âyledi. Ben evine gidip elini ├Âpme ┼čerefine de nail oldum. Kendisiyle tan─▒┼č─▒p m├╝┼čerref oldum. 25 ya┼člar─▒nda bir ├╝niversite ├Â─črencisiydim o y─▒llarda. Necip Faz─▒l da bize bir duru┼č sahibi olmay─▒ ├Â─čretti. Nerde duraca─č─▒z? Bunu ├Â─čretti. Ahmet kabakl─▒ ise nas─▒l duraca─č─▒m─▒z─▒ ├Â─čretti. Toparlarsak Cemil Meri├ž nas─▒l g├Ârece─čimizi (veya nas─▒l bakarsak g├Âremeyece─čimizi), Necip Faz─▒l nerede duraca─č─▒m─▒z─▒, Nurettin Top├žu ve Ahmet Kabakl─▒ gibi insanlar orada nas─▒l duraca─č─▒m─▒z─▒ ├Â─čretti bize. Cahit Zarifo─člu ise bir sanat poetikam─▒z─▒n olmas─▒ gereklili─čini hat─▒rlatt─▒ ve bu konuda bize rehberlik etti.

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Gen├ž yazarlar─▒ takip ediyor musunuz? Sizce eksikleri nedir?

Ediyorum. Hik├óyenin ortas─▒nda, i├žinde oldu─čum i├žin kitab─▒ yeni ├ž─▒kan gen├ž yazarlar─▒ bile takip ediyorum. Elimden geldi─čince tabii, hepsine ula┼čmam m├╝mk├╝n de─čil; ├ž├╝nk├╝ derin me┼čgalelerim var. Dili nas─▒l kulland─▒klar─▒na dikkat ediyorum ├Ânce onu s├Âyleyeyim. M├╝ktesebatlar─▒na bak─▒yorum ve yeterli olmad─▒klar─▒n─▒ g├Âr├╝yorum. Belirli bir birikim ve m├╝ktesebata ula┼čmadan kitap yay─▒nlad─▒klar─▒n─▒ g├Âr├╝yorum Birincisi bu. ─░kincisi, dillerinin ├žok g├╝zel olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yorum. Dil konusunda biraz ├Ânce s├Âyledi─čim yar─▒lmalarla gelen k├╝lt├╝rel u├žurumlar─▒n h├ól├ó giderilemedi─čini s├Âylemi┼čtim. Bizim zaman─▒m─▒zdaki gibi de─čil elbette ve olumlu ilerleme de var. Yine de problemler azalm─▒┼č ve k─▒r─▒lm─▒┼č olarak da olsa farkl─▒ d├╝zlemlerde devam ediyor. Di─čer husus; gen├ž neslin Osmanl─▒ T├╝rk├žesine ve Osmanl─▒ k├╝lt├╝r├╝ne v├ók─▒f olmalar─▒n─▒ ve onunla tan─▒┼čmalar─▒n─▒ umuyor ve diliyorum; ├ž├╝nk├╝ bu eksiklik, k├╝lt├╝rel anlamda ayaklar─▒n─▒n birinin hep aksamas─▒na, topal kalmas─▒na sebep olacakt─▒r. Bizim zaman─▒m─▒zda ge├žmi┼čle; dolay─▒s─▒yla Osmanl─▒ k├╝lt├╝r├╝yle ileti┼čim ├žok zor ve ├žetindi; ancak ismini and─▒─č─▒m zatlar─▒n bize sunduklar─▒yla, i┼čaretleriyle, yaz─▒p ├žizdikleriyle bize g├Âsterdikleri bir yol vard─▒ ┼č├╝phesiz, bir g├╝zerg├óh vard─▒, bir hat vard─▒. Kendi ├žabalar─▒m─▒zla, o hatta i─čneyle kuyu kazar gibi buldu─čumuz bulgularla yetiniyorduk biz. ┼×imdiki neslin ├Ân├╝nde bu konuda ├žok b├╝y├╝k imk├ónlar var.

Ama modern d├╝nyan─▒n g├Âr├╝n├╝┼č├╝ eskiyi g├Ârmeyi engelliyor olabilir mi?┬á

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu, modernizmin getirdi─či bir problem, ┼čimdi ortaya ├ž─▒km─▒┼č de─čil. 19. yy ortalar─▒ndan itibaren modernizm h├╝k├╝mfermad─▒r. Ad─▒ kapitalizmdir, ┼čudur budur ├že┼čitli ┼čekillere evrilerek devam ediyor ve hayat─▒m─▒z─▒n ├Ânemli bir k─▒sm─▒nda belirleyici durumdad─▒r. Bu modernizmin getirdi─či olumsuzluklar; yap─▒la┼čmaya yans─▒malar─▒, k├╝lt├╝re yans─▒malar─▒, davran─▒┼člara yans─▒malar─▒, g├Ârsel i┼čitsel ve ileti┼čimsel ara├ž ve gere├žlere yans─▒malar─▒yla bizi ku┼čatm─▒┼č durumdad─▒r, nesli ku┼čatm─▒┼č durumdad─▒r. Bu ku┼čatmadan daha az yara ile daha az hasar ile kurtulman─▒n yolu edebiyat ve g├╝zel sanatlarla i├žli d─▒┼čl─▒ olmakt─▒r.

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Teknolojik d├╝nya hakk─▒nda g├Âr├╝┼č├╝n├╝z nedir?

Olmas─▒ gerekiyor ama onunla ili┼čkilerin d├╝zenlenmesi ├žok ├Ânemli. Sizi esir almamas─▒ varl─▒─č─▒n─▒z─▒ ele ge├žirmemesi, beyninize h├ókim olmamas─▒ gerekiyor. Bili┼čim gere├žlerinin davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒ d├╝zenlememesi gerekiyor. O kadar her ┼čeyimize burnunu sokmamas─▒ gerekiyor; ama kaz─▒n aya─č─▒ ├Âyle de─čil tabii. Teknolojik, bili┼čim-ileti┼čim ayg─▒tlar─▒; g├╝zel sanatlardan, edebiyattan, estetikten uzak bir hayat─▒ olan insan─▒ ├žok ├žabuk ku┼čat─▒yor ve t├╝m varl─▒─č─▒na n├╝fuz ediyor, sonra onlar─▒ kontrol edip denetlemeye ba┼čl─▒yor.

Sizin yaz─▒lar─▒n─▒z─▒n ├Âzelli─či nedir? (Bunu biraz a├žarsam; hik├óyelerinizin alt metnindeki fikir nedir? Toplumsal bir ders mi i├žeriyor?)┬á┬á┬á┬á┬á

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Onunla ilgili benim bir yarg─▒da bulunmam do─čru olmaz. Kitab─▒m─▒z─▒ okuyanlar─▒n ona ele┼čtirel bir bak─▒┼čla sanatsal bir bak─▒┼čla de─čerlendirme yapacaklar─▒n g├Âr├╝┼člerine m├╝dahale etmek istemem. Benim kendi kitaplar─▒m hakk─▒nda ben ┼č├Âyle yap─▒yorum, ┼čunlar─▒ yaz─▒yorum, benim d├╝┼č├╝ncem ┼čudur, metinlerimin arka plan─▒nda ┼čunlar ┼čunlar vard─▒r gibi ┼čeyler s├Âylememiz yak─▒┼č─▒k almaz. Bunu ├ž─▒kar; bir ├╝niversite ├Â─črencisi bir ├žal─▒┼čma yapar belirler, hocas─▒na sunar; bir ele┼čtirmen ├ž─▒kar bir yaz─▒ yazar ve kendince belirler.

O zaman bunlar─▒ okuyucu bulmal─▒ ve belirlemeli sa─čl─▒kl─▒ bir veriye ula┼č─▒lmas─▒ i├žin, diyorsunuz.

+          Evet, kesinlikle.

Bir sanat├ž─▒ olarak siz nelerden besleniyorsunuz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Bu sorunun cevab─▒ da kitaplar─▒m─▒n okunmas─▒yla ula┼č─▒labilecek de─čerlendirmeler sonucunda daha sa─čl─▒kl─▒ olur. Bu konuda ┼ču kadar─▒n─▒ s├Âyleyebilirim: Ebette ben bir yerlerden besleniyorum. Konu┼čmam─▒z─▒n ba┼č─▒nda isimlerini and─▒─č─▒m insanlar─▒n eserleri yan─▒nda okudu─čumuz kaynaklar var. Oralardan dam─▒t─▒larak olu┼čmu┼č bir d├╝nya g├Âr├╝┼č├╝m├╝z ve onun bize sundu─ču veriler var ┼č├╝phesiz. Bunun sanat boyutu var, d├╝┼č├╝nsel boyutlar─▒ var, siyasi boyutlar─▒ var, sosyal boyutlar─▒ var. Bir k├╝l olarak da bu topraklarda ye┼čeren, bu topraklarda ne┼čr-├╝ nema bulan ve d├╝nyan─▒n geni┼č bir alan─▒na yay─▒lan bir k├╝lt├╝rel m├╝ktesebat─▒m─▒z ve k├╝lt├╝rel birikimimiz var bizim. Y├╝z y─▒ldan ibaret bir ge├žmi┼če sahip de─čiliz. O birikimlerden ne kadar─▒na ula┼čabildiysem, oradan bize neler ula┼čt─▒ysa onlardan besleniyorum. Onlar─▒n ad─▒n─▒ da ben s├Âylemeyeyim.

Nas─▒l bir ortamda ├╝retkenli─činiz artar (Nerde daha rahat ├žal─▒┼č─▒yorsunuz ?)

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ben en g├╝zel ├žal─▒┼čmay─▒ evimde yap─▒yorum, benim i├žin en g├╝zel ortam evimdir. Ancak son 5 y─▒ld─▒r ba┼čka bir imk├ón do─čdu bana. Bulundu─čum semtin belediye ba┼čkan─▒ bana bir oda tahsis etti. Zaten belediye personeliyim, belediyede ├žal─▒┼č─▒yorum. (27 y─▒l edebiyat hocal─▒─č─▒ yapt─▒ktan sonra kurum de─či┼čtirip belediyeye ge├žmi┼čtim.) Orada yaz─▒yor, okuyor ve hasbelkader ├╝retmeye ├žal─▒┼č─▒yorum; ama sorunun cevab─▒ kesinlikle s├╝k├╗nettir. ├çal─▒┼čaca─č─▒m ortamda g├╝r├╝lt├╝ olmayacak, insanlar girip ├ž─▒kmayacak, sessizlik olacak. Bir de hafiften m├╝zik olursa iyi olur.

─░stanbulÔÇÖda ya┼čaman─▒n getirdi─či toplu ta┼č─▒malarda harcad─▒─č─▒m─▒z zamanlarda (metrob├╝s, tramvay, metro ) anl─▒k bir hik├óye giri┼či oluyor mu ? Telefona kaydediyor musunuz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Ayn─▒ ├Âyle oluyor. Bir insan bir c├╝mle s├Âyl├╝yor; mesela bir defas─▒nda bir kad─▒n dedi ki: ÔÇśG├Âz├╝n ├ž─▒ks─▒n ─░stanbul, yavrumu elimden ald─▒n!ÔÇÖ┬á Aman AllahÔÇÖ─▒m! Bu kad─▒n ne dedi! ┬áB├╝y├╝k bir hik├óye var burada. Eve geldim ve o c├╝mlenin arkas─▒ndaki hik├óyeyi (elbette kurgulad─▒─č─▒m─▒) yazd─▒m. Nerede, hangi kitapta yer ald─▒ o hik├óye; onu da arayan bulsun.

Yaz─▒lar─▒n─▒z─▒ be─čenmeyip att─▒─č─▒n─▒z oldu mu?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Elbette. 1978ÔÇÖlerde yazmaya ba┼člad─▒m. ├ľ─črenciyiz, cebimizde para yok. Bir k─▒rtasiyeden ┼čuradan buradan bir top k├ó─č─▒t alacak durumda de─čilim. Kullan─▒lm─▒┼č k├ó─č─▒tlar buluyordum bir yerlerden. Bunlar─▒n baz─▒lar─▒ bakkalda olabiliyordu. Bakkal bir ┼čeyleri sarmak i├žin kullan─▒yordu. Bir g├╝n bakt─▒m, d├╝zg├╝n k├ó─č─▒tlar bunlar. Bakkala okudu─čum gazetelerin birikmi┼č gazete destelerini veriyor ve ondan da bu arkas─▒ temiz k├ó─č─▒tlar─▒ al─▒yordum. Bu t├╝r israf k├ó─č─▒tlar resmi dairelerde ve ├Âzellikle gazetelerin bas─▒ld─▒─č─▒ binalarda kolilerce vard─▒ ama ben uzakt─▒m onlara. O zaman matbuat─▒n kalbi Ca─čalo─čluÔÇÖnda at─▒yor. (Sonradan Bayrampa┼ča-Topkap─▒ taraflar─▒na veya ─░kitelliÔÇÖye ta┼č─▒nd─▒lar) Sonralar─▒ Ca─čalo─čluÔÇÖndan arkas─▒ temiz k├ó─č─▒tlar temin etmeye ba┼člad─▒m. Sa─č olsunlar, kimden istesek veriyorlard─▒. O k├ó─č─▒tlar─▒n arkas─▒na kur┼čun kalemle yazard─▒m. Sonra onlardan be─čenmediklerim oluyordu ve at─▒yordum. Daktilo d├Âneminde, m├╝sveddeye yazd─▒klar─▒m─▒ daktilo ediyordum. Derken bilgisayar d├Ânemine eri┼čtik. Bu d├Ânemde art─▒k yazarak bozarak bilgisayar─▒n ba┼č─▒nda ba┼čl─▒yor ve orada bitiriyorum metni.

Asl─▒nda siz ├žok da ┼čansl─▒s─▒n─▒z yaz─▒n─▒n ├╝├ž d├Ânemini g├Ârm├╝┼č olmakla diyebilir miyiz?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Evet, do─čru s├Âyl├╝yorsun. Ben bir yazar─▒n ya┼čayabilece─či yazma maceras─▒n─▒n (enstr├╝manlar d├╝zleminde kullan─▒lan malzemeler d├╝zleminde) ├╝├ž a┼čamas─▒n─▒ da g├Ârd├╝m. ┼×imdi bilgisayar d├Ânemineyiz ve bilgisayarda yazd─▒─č─▒n─▒z─▒ atmak gibi bir ┼čey s├Âz konusu de─čil. Kimileri bunu yapabilir, ├ž─▒kt─▒s─▒n─▒ al─▒p atabilir. ─░sraf etmem yani ben ├Âyle yapmam. Hatta s─▒rf bundan dolay─▒ k├ó─č─▒t israf─▒ yapmamak i├žin yaz─▒c─▒ kullanm─▒yorum. Vard─▒ yaz─▒c─▒m, bozulunca bir daha almad─▒m. ┼×├Âyle yap─▒yorum: Bilgisayar─▒n ba┼č─▒na oturuyorum. Kafamda ald─▒─č─▒m notlar var, o notlar─▒n ├žo─ču ajandadad─▒r. (Telefona ald─▒ysam bile sonras─▒nda ajandaya i┼čliyorum. Telefonda kaybolabilir, silinebilir; bu da var.) Oraya ald─▒─č─▒m notlarda anekdotlar, imgeler vard─▒r. Ben bir hik├óyeciyim ve imgenin pe┼čindeyim. O imgeleri, ayr─▒nt─▒lar─▒, bir hik├óyenin dokusuna laz─▒m olacak enstr├╝manlar─▒ topluyorum. Onlardan baz─▒lar─▒ bana geliyor ve beni yaz diyor. Onlar yaz demedik├že zaten oturam─▒yorum.┬á Oturduktan sonra da yaz─▒p bozarak (yanl─▒┼čsa siliyorum) bitiriyorum metni.

Bu ├╝├ž d├Ânemi de ya┼čad─▒n─▒z. Sizce en g├╝zeli hangisiydi?

+┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á Her zaman s├Âyl├╝yorum. ┼×├╝phesiz tabii; emek bak─▒m─▒ndan, yaz─▒n─▒n kazand─▒─č─▒ ÔÇśkutsiyet ÔÇś bak─▒m─▒ndan kalemin yerini hi├žbir ┼čey tutmaz.; ama sundu─ču imk├ónlar bak─▒m─▒ndan bilgisayar dipsiz bir kuyu gibi. Metninizi olu┼čtururken bir yerde bir kavram ge├žmesi gerekiyor fakat onunla ilgili ayr─▒nt─▒ya sahip de─čilsiniz. Olabilir. Bilgisayara soruyorsunuz bu ne? Her soruya cevab─▒ haz─▒r onun. ┬áMuazzam bir k├╝t├╝phane asl─▒nda kullanabilen i├žin bilgisayar. D├╝┼č├╝n├╝n ki orada ─░slam Ansiklopedisi y├╝kl├╝. ─░slam ansiklopedisi Cumhuriyet d├Âneminde kazand─▒─č─▒m─▒z k├╝lt├╝rel birikim olarak ├žok b├╝y├╝k bir de─čerdir. Ama bundan ├žo─ču insan─▒n haberi yok. Bu bir hazinedir ve oradan her ┼čeye ula┼čabiliyorsunuz. Bug├╝n ├Â─črendim; Re┼čat Ekrem Ko├žuÔÇÖun ─░stanbul Ansiklopedisi de eli kula─č─▒nda imi┼č; y├╝kleme ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒n sonuna gelinmi┼č. Hep derdim, o da y├╝kl├╝ olsa nÔÇÖolur. Mutlu oldum. M├╝thi┼č bir haber olarak geldi bana, ilk defa da seninle payla┼č─▒yorum. Hani ÔÇťEve D├Ânen AdamÔÇŁ varÔÇŽ Be┼čir Ayvazo─čluÔÇÖnun bir eserinin ad─▒ ama ┬áo da Tanp─▒narÔÇÖdan ├Âd├╝n├ž alm─▒┼č. Yahya Kemal ÔÇťeve d├Ânen adamÔÇŁ ise Re┼čat Ekrem Ko├žu o evin terekesini bize tarif eden adamd─▒r. ├ç├╝nk├╝ biz evimizi kaybetmi┼čtik. ┼×a┼čk─▒n bir ┼čekilde sokakta kalm─▒┼čt─▒k. K├╝lt├╝rel kopu┼čtan s├Âz ediyorum. Nerede oldu─čunu da bilmiyorduk evimizin. Nurettin Top├žu, Necip Faz─▒l, Sezai Karako├ž gibi ba┼čkalar─▒ ├ž─▒kt─▒, evin yerini tarif etti. Re┼čat Ekrem, evin i├žindeki b├╝t├╝n levaz─▒mat─▒ malzemeleri -neler bulunuyorsa i┼čte- o evde bulunanlar─▒ bize tek tek anlatt─▒. Nerede bu? Elbette ─░stanbul AnsiklopedisiÔÇÖnde. Ba┼čka da var yani; ar┼čiv.orgÔÇŽ ┬áK├╝lt├╝rel kaynaklar─▒m─▒zla ilgili baz─▒ belgelere, yazma n├╝shalara AmerikaÔÇÖdaki bir siteden ula┼čman─▒z m├╝mk├╝n. Yan─▒lm─▒yorsam baz─▒ vak─▒f ├╝niversiteleri k├╝t├╝phanelerindeki kitaplar─▒ y├╝klediler ve ─░stanbul B├╝y├╝k┼čehir Belediyesi Taksim Atat├╝rk Kitapl─▒─č─▒ -ki yirmi bir veya yirmi iki k├╝t├╝phanesi vard─▒r ona ba─čl─▒ olan- b├╝t├╝n kitaplar─▒n─▒ bilgisayar ortam─▒na y├╝kledi. Yeni neslin bunlardan haberi var m─▒, bilmiyorum.

Te┼čekk├╝r ederim hocam

+ Ben te┼čekk├╝r ederim.
_____________________
14.12.2018

 

DEVAMI --››
FUNDA ├ľ. ERDO─×AN – Recep Seyhan ile “G├╝ne┼čin Do─čdu─ču Yerde” ├çer├ževesinde S├Âyle┼či

RECEP SEYHAN ─░LE ├ľD├ťL ALAN K─░TABI VE
├ľYK├ťC├ťL├ť─×├ť ├ťZER─░NE S├ľYLE┼×─░

– Efendim, ├Âncelikle sizi kutlamak istiyorum; Okur Kitapl─▒─č─▒ÔÇÖndan ├ž─▒kan ikinci kitab─▒n─▒z ÔÇťG├╝ne┼čin Do─čdu─ču YerdeÔÇŁ ile ESKADERÔÇÖin 2013 y─▒l─▒ hik├óye ├Âd├╝l├╝n├╝ kazand─▒n─▒z. ─░lk sorumu da ├Âd├╝ller ├╝zerine sormak isterim o halde: Sizce ├Âd├╝ller bir yazar i├žin ne ifade eder? Edebiyata ve yazara bir katk─▒s─▒ var m─▒d─▒r ├Âd├╝llerin?
├ľd├╝ller, yazar─▒n burnunun b├╝y├╝mesine yol a├žarsa olumsuz etki b─▒rak─▒r; ├ž├╝nk├╝ b├╝y├╝yen burun g├Âz├╝n g├Âr├╝┼č alan─▒n─▒ kapat─▒r; fakat kendisini geli┼čtirme ve yeni ├žal─▒┼čmalarda aynas─▒n─▒ ├žo─čaltma y├Ân├╝nde bir etkide bulunursa yazar─▒n direncine g├╝├ž katar.
– ÔÇťG├╝ne┼čin Do─čdu─ču YerdeÔÇŁ sizin ikinci ├Âyk├╝ kitab─▒n─▒z. ─░lk kitab─▒n─▒zla bunun aras─▒nda neredeyse 24 y─▒l var. Ni├žin bu kadar beklediniz ikinci kitap i├žin?

DEVAMI --››
R. SEYHAN ─░LE KURMACANIN H─░K├éYES─░-Zeynep S. Yal├ž─▒n

S├Âyle┼čen: Zeynep Sat─▒ YAL├çIN -T├╝rk Dili Ocak 2018
├ľyk├╝leriyle tan─▒d─▒─č─▒m─▒z Recep SeyhanÔÇÖla yeni yay─▒nlanan ÔÇťBana Hik├óye Anlat-maÔÇŁ adl─▒ psikanalitik-ontolojik tahlil kitab─▒ ba─člam─▒nda Recep Seyhan ├Âyk├╝s├╝n├╝ ve kurmacan─▒n hik├óyesini konu┼čtuk.
– ├ľncelikle bir t├╝r olarak neden ├Âyk├╝y├╝ se├žtiniz hocam?┬áRecep SeyhanÔÇÖ─▒n ├Âyk├╝ anlay─▒┼č─▒ nas─▒ld─▒r?
├ľyk├╝y├╝ se├žmem, yeti┼čti─čim ├ževrenin bana i├žinden s├╝rekli ├Âyk├╝ler akan g├Âr├╝nt├╝ler sunmas─▒ ile ilgilidir. ┼×├Âyle: Bir vesile ile de─činmi┼čtim; muhte┼čem bir co─črafyada do─čdum. Ruhumun diplerine kaz─▒nan ilmekler; May─▒s ay─▒nda bile kar ya─čabilen, r├╝zg├órlar─▒n varl─▒─č─▒m─▒n iliklerine bitimsiz hasretler ├╝f├╝rd├╝─č├╝ bir co─črafyada at─▒ld─▒. ├çi├žeklerin, a─ča├žlar─▒n ve ku┼člar─▒n bol ve ├Âzg├╝r oldu─ču bir├žok ├žocu─čun hayal bile edemeyece─či tabiata, g├Ârkemli do─čal mek├ónlara mukabil; eprimi┼č zamanlarda; pa├žalar─▒ ├žak─▒ldakl─▒ biz ├žocuklar─▒n erken g├Ârd├╝─č├╝┬á-bazen g├Ârmemesi gereken- ya┼čanm─▒┼čl─▒klara, dokunakl─▒ hayatlara da ┼čahitlik ettim┬áHulasa, 7, 8 ya┼člar─▒nda bir ├žocu─čun normal ┼čartlarda┬á

DEVAMI --››
R.SEYHAN’la BANA H─░KAYE ANLAT-ma’y─▒ KONU┼×TUK-Senem GEZERO─×LU

S├Âyle┼čen: Senem Gezero─člu
Recep SeyhanÔÇÖla Bana Hik├óye Anlat-maÔÇÖdan Hareketle ┬áPsikanalitik-Ontolojik┬áEdebi Metin Tahlilleri ve ÔÇťKendine Yabanc─▒la┼čmaÔÇŁya Dair S├Âyle┼či

1- ├ľncelikle ÔÇťkitab─▒n─▒z hay─▒rl─▒ olsunÔÇŁ diyerek s├Âze ba┼člamak istiyorum. Bana Hik├óye Anlat-maÔÇÖda ├Âyk├╝lerinizden farkl─▒ bir Recep Seyhan g├Ârd├╝m. Bana g├Âre ara┼čt─▒rma-inceleme-tahlil t├╝r├╝ndeki bu ├žal─▒┼čman─▒z di─čer eserlerinizi a┼čan bir ├Âzelli─če sahip. Ele ald─▒─č─▒ metnin d├╝nyas─▒na farkl─▒ kap─▒lar aralamas─▒, tematik a├ž─▒dan da─č─▒lmay─▒p sadece ontolojik ve psikolojik tahlillere odaklanmas─▒, bunu da di─čer alanla ve kuramlarla desteklemesi bak─▒m─▒ndan k─▒ymetli bir eser. Bu kitab─▒n haz─▒rl─▒k a┼čamas─▒ nas─▒ld─▒ ve ne kadar s├╝rd├╝, Recep Seyhan neden b├Âyle bir kitap haz─▒rlamaya ihtiya├ž duydu desem?

DEVAMI --››
R. SEYHAN ─░LE BANA H─░K├éYE ANLAT-ma, ├ľYK├ť ve ├ľYK├ťC├ťL├ť─×├ťM├ťZ – ─░smail TURAN

S├Âyle┼čen:┬á Turan ─░SMA─░L
1- ├ľncelikle, Bana Hik├óye Anlat-ma adl─▒ ├žal─▒┼čman─▒zla edebiyat─▒m─▒z─▒n ├Ânemli bir eser kazand─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yorum. B├Âyle ÔÇť├Âzg├╝nÔÇŁ ├žal─▒┼čmalara ├žok ihtiyac─▒m─▒z var. S├Âyle┼čimize ┼ču soruyla ba┼člamak isterim, 2013ÔÇÖ├╝n ilk aylar─▒nda Be┼čir Ayvazo─čluÔÇÖnun T├╝rk Edebiyat─▒ÔÇÖn─▒n ├Âzel say─▒s─▒ i├žin Necip Faz─▒l hakk─▒nda bir ├žal─▒┼čma (├Âyk├╝) ┬áistedi─činde zorlanmad─▒n─▒z m─▒? Siz de takdir edersiniz ki ├Âyk├╝ ─▒smarlama yaz─▒lam─▒yor. Bir sanc─▒ ge├žirmek laz─▒m, kalemi eline al─▒p yazmaya ba┼člayabilmek i├žin.

DEVAMI --››
NASIL YAZAR OLDULAR? RECEP SEYHAN ANLATIYOR-Erhan GENÇ

Sorular: Türk Edebiyatı Dergisi adına Erhan GENÇ
Yazmaya nas─▒l ba┼člad─▒─č─▒n─▒z─▒ hat─▒rl─▒yor musunuz? Bir hat─▒ras─▒ var m─▒d─▒r hayat─▒n─▒zda?
Bir vesileyle benzer soru y├Âneltilmi┼čti de s├Âylemi┼čtim. Orada s├Âylediklerimin benzeri olacak ama burada konuyu iki basamakta ifade ederek hem g├╝ncellemi┼č olay─▒m hem de farkl─▒la┼čt─▒ray─▒m.

DEVAMI --››
R.SEYHAN ile ├ľYK├ťLER─░ ve ├ľYK├ťC├ťL├ť─×├ťM├ťZE DA─░R – Hatice Ebrar AKBULUT

S├Âyle┼čen: Hatice Ebrar AKBULUT
HE-ÔÇť├ľyk├╝n├╝n i├žimde iyice yo─čunla┼čmas─▒n─▒ bekler, yazmaya ├Âyle koyulurum.ÔÇŁ ÔÇť├ľyk├╝ yazmak i├žin k├╝├ž├╝k notlar al─▒r─▒m, sonra bunlar─▒n toplam─▒ndan bir ├Âyk├╝ ├ž─▒kar.ÔÇŁ ÔÇťUzun uzun y├╝r├╝y├╝┼čler yapar, kendimi masaya oturmaya ikna ederim.┬á─░kna oldu─čumda ├Âyk├╝ gelir, kendini yazd─▒r─▒r.ÔÇŁ Bu c├╝mleler, ├Âyk├╝n├╝n konu┼čuldu─ču mek├ónlardan zihnimde kalanlardan baz─▒lar─▒. Bu c├╝mlelerin t├╝revleri sizde de vard─▒r. Bahseder misiniz biraz?

DEVAMI --››
R.SEYHAN ile “AZAZ─░L’─░N KAPISINDA” HAKKINDA-Duygu AKSOY

S├Âyle┼čen: Duygu AKSOY

Son hik├óye kitab─▒n─▒z AzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇÖy─▒ konu┼čmadan ├Ânce 2013 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan ─░kinci ├Âyk├╝ kitab─▒n─▒z ÔÇťG├╝ne┼čin Do─čdu─ču YerdeÔÇŁ ile EskaderÔÇÖin ÔÇťen iyi hik├óyeÔÇŁ ├Âd├╝l├╝n├╝ alman─▒zdan bahsedelim. Bu ├Âd├╝l├╝n yazma motivasyonunuza┬ábir katk─▒s─▒ oldu mu?
Her iki kitab─▒n da malzemesi, (tabiri caiz ise altyap─▒s─▒) haz─▒rd─▒ zaten. Sadece bu malzemeleri oturup i┼člemem gerekiyordu. Belki bu ├Âd├╝l, izleyen kitaba daha ┼čevkle sar─▒lmama vesile olmu┼č olabilir, onun d─▒┼č─▒nda ├Âd├╝lle bu kitab─▒n do─črudan bir alakas─▒ olmad─▒ diyebilirim.
Ge├žti─čimiz y─▒l ├╝├ž├╝nc├╝ hik├óye kitab─▒n─▒z AzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒nda yay─▒mland─▒. Bir ├Ânceki ├Âyk├╝ kitab─▒n─▒zla bu kitab─▒n aras─▒nda k─▒sa bir s├╝re var.┬á Aradan az bir zaman ge├žmesine ra─čmen her biri bir kitap olabilecek bunca ├Âyk├╝y├╝ nas─▒l biriktirdiniz. Bu ├Âyk├╝ler ne kadarl─▒k bir s├╝renin birikimi?

DEVAMI --››
SORU┼×TURMA / ├ľyk├╝n├╝n Do─čdu─ču An-Hece-├ľyk├╝

Bir ├Âyk├╝ sizde nas─▒l do─čar? Ne olur da siz bir ├Âyk├╝y├╝ yazmaya karar verirsiniz? Bu ba─člamda ├Âyk├╝lerinizin olu┼čma ser├╝venini, belli ba┼čl─▒ ├Âyk├╝lerinizle ├Ârnekleyerek anlatabilir misiniz?(*)

Kurmaca metinlerin do─čumlar─▒ da hayata g├Âzlerini a├žmalar─▒ da kelimelerin kuv├Âz├╝nde ger├žekle┼čir. ├ľyk├╝ de b├Âyledir.

DEVAMI --››
SORU┼×TURMA-T├╝rk Edebiyat─▒ Dergisi

Sizce hik├óye neyi ifade ediyor? Gelece─čini nas─▒l g├Âr├╝yorsunuz hik├óyenin?(*)

Hik├óye bana i├žimin diplerinde hep akmakta olan g├Âsterge ─▒rmaklar─▒n─▒ ifade diyor. G├Âsterge ─▒rmaklar─▒n─▒n sesini, herhangi bir kelime, kavram veya s├Âz duyurmu┼č oluyor bana. Bu sesleri duydu─čumda k─▒┼čk─▒rt─▒lm─▒┼č oluyorum ve oraya iniyorum hemen. Orada g├Ârd├╝─č├╝m g├Âr├╝nt├╝sel durumlarla, devinimlerle, e┼čyalarla bire bir ileti┼čime ge├žti─čimde derhal kendi i├žimde bir yolculu─ča ├ž─▒k─▒yorum. O seyahatte g├Ârd├╝klerimi, duyduklar─▒m─▒ o andan itibaren anlatmaya ba┼člayabilirim. Tam da o s─▒rada biri konu┼čuyor ise (bu sen de olabilirsin) ona ihanet ederek onu b─▒rak─▒p beni ─▒rmaklar─▒n ├ža─č─▒rd─▒─č─▒ yere gitti─čim ├žok olmu┼čtur. Bu durumlardan birinde hani sen ÔÇťsen beni dinlemiyor musun kuzum?ÔÇŁ demi┼čtin hat─▒rl─▒yor musun? Seni ÔÇśdinliyordumÔÇÖ ama duymuyordum, sana bak─▒yordum ama g├Ârm├╝yordum seni. (Bir ba┼čkas─▒ da s├Âz├╝n├╝n orta yerinde g├Âzlerime bakarak ÔÇťsen nerdesin? diye sormu┼čtu bana)

DEVAMI --››
AYANE S├ľYLE┼×─░LER─░ I, II (1990-2016)

AYANE S├ľYLE┼×─░LER─░*┬áI,II (1990-2016)┬áSanat├ž─▒lar─▒m─▒zla Konu┼čmalar:┬á RECEP SEYHAN
A┼ča─č─▒daki s├Âyle┼či, 26 y─▒l arayla ayn─▒ sorulara verilen cevaplardan olu┼čmu┼čtur. Ayane Dergisi a. ├ľmer Erdo─čan
Say─▒n Recep Seyhan, ya┼čam─▒n─▒z─▒ ve ├Âyk├╝ ser├╝veninizi k─▒saca anlat─▒r m─▒s─▒n─▒z?

DEVAMI --››