FUNDA ├ľZSOY ERDO─×AN – Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒

METAL ÇUBUKLARIN DANSI

Recep Seyhan, okuruna hikmet burcundan seslenen bir hik├óyeci. Dilinde halk hik├óyecilerinin renkli s├Âyleyi┼či, masals─▒ imgeleri var. ├çocuklu─čunda ├žok masal dinlemi┼č ve zaman─▒ geldi─činde bunlar─▒ imgelere d├Ân├╝┼čt├╝rm├╝┼č bir yazar─▒n anlat─▒m zenginli─či g├Âze ├žarp─▒yor onun hik├óyelerinde.

D├Ârd├╝nc├╝ kitab─▒ Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒ kitab─▒nda yer alan hik├óyelerde de yine her c├╝mlesi ile hayat─▒ kurcalayan, kucaklay─▒p sarmalayan bir yazar─▒n bilge sesini i┼čitiyorsunuz. Yapay s├Âz oyunlar─▒na hi├ž tenezz├╝l etmeyen, ya┼čanmam─▒┼č, hissedilmemi┼č hi├žbir ayr─▒nt─▒ya y├╝z vermeyen bu hikmetli hik├óyelerde beni en ├žok cezbeden, Recep SeyhanÔÇÖ─▒n kad─▒nlar─▒ oldu.

Dirayetli, g├╝├žl├╝, hayat─▒ oldu─ču gibi kabullenen, tecr├╝besini sadece ailesine de─čil, ├ževresine de aktaran kad─▒nlar bunlar. ÔÇťTa┼čÔÇŁ hik├óyesindeki y├╝zy─▒ll─▒k bir ├ž─▒nar─▒ and─▒ran ÔÇťd├Ârt padi┼čah─▒n, yedi vezirin g├╝n├╝ne erenÔÇŁ Dudu Kad─▒n da onlardan biri. Hik├óyesi olan her ┼čey, ki┼čilik kazan─▒r esas─▒nda. Bu hik├óyedeki 2000 y─▒ld─▒r varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝ren ak ta┼č, k├óh bir b├╝st├╝n kaidesi, k├óh bir lahidin par├žas─▒, krallar─▒n halka hitap etti─či bir k├╝rs├╝, ┼čimdi ise bir Anadolu k├Ây├╝nde ya┼č─▒ olmayan Dudu Kad─▒nÔÇÖ─▒n 50 y─▒ld─▒r s─▒rt─▒n─▒ dayad─▒─č─▒ bir duvar olmu┼č. Ta┼č, ta┼č olmaktan ├ž─▒km─▒┼č, Dudu Kad─▒nÔÇÖ─▒n ┼čahsiyetine b├╝r├╝nm├╝┼čt├╝r bir ┼čekilde. Dudu Kad─▒nÔÇÖ─▒n hik├óyesine d├óhil olarak ki┼čilik kazanm─▒┼čt─▒r. Dudu Kad─▒nÔÇÖa sorarsan─▒z, ÔÇťO ta┼č bendim zaten o─čul.ÔÇŁ der anlat─▒c─▒ya. Ama hik├óyeyi okudu─čumuzda anlar─▒z ki sadece Dudu Kad─▒n de─čildir o ta┼č; daha ├žocuk ya┼čta kaybetti─či, bir de─čirmen ta┼č─▒ ustas─▒ olan babas─▒d─▒r biraz da. Babas─▒n─▒n yerini alm─▒┼čt─▒r da s─▒rt─▒n─▒ dayam─▒┼čt─▒r ta┼ča Dudu Kad─▒n. Zira baban─▒n g├╝c├╝n├╝, g├╝venini hissettirir ona ta┼č. Dudu Kad─▒n ve ta┼č, ikisi de ├žok ┼čeyler g├Âr├╝p ge├žirmi┼č, koca bir ge├žmi┼č olup ├ž─▒km─▒┼čt─▒r d├╝nya zaman─▒nda.

ÔÇťÔÇŽ S─▒rt─▒n─▒ g├╝venli bir da─ča yaslar gibi ak ta┼ča yaslard─▒ÔÇŽ Tarifsiz bir ferahl─▒k bulurdu orada, ta┼ča yaslanan s─▒rt─▒ de─čildi de koca bir ge├žmi┼čiydi sanki.ÔÇŁ(s.62)Bu hik├óyede yazar, AzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒nda kitab─▒nda yer alan ÔÇťKad─▒ngeÔÇŁ hik├óyesine de g├Ândermede bulunur. B├Âylece Recep Seyhan, hik├óyelerindeki kad─▒nlar─▒ bir araya getirerek o kad─▒nlar─▒n hayat─▒nda bir d├Ânem var oldu─čunun da ipu├žlar─▒n─▒ verir okurlara. Ayr─▒ca bu hik├óye, Dudu Kad─▒nÔÇÖ─▒n g├Âz├╝nden ve 3. tekil ki┼činin dilinden anlat─▒l─▒rken, hik├óyenin anlat─▒c─▒s─▒n─▒n birden de─či┼čmesi, yazar─▒n sesinin hik├óyeye d├óhil olu┼ču, anlat─▒m─▒n 1.tekil ki┼čiye d├Ân├╝┼čmesi de ÔÇťTa┼čÔÇŁ hik├óyesine ├žok seslilik getirmi┼č.
ÔÇťEsrar BabaÔÇŁ hik├óyesinde gelin-kaynana ili┼čkisindeki ini┼čli ├ž─▒k─▒┼čl─▒ sevginin bize sat─▒r aralar─▒nda tan─▒m─▒n─▒ yapan Binnaz Kad─▒n ile Seher Han─▒m da geleneksel aile yap─▒s─▒nda tan─▒┼čl─▒k kurdu─čumuz kad─▒nlard─▒r. Kitaba ismini veren ve de kitab─▒n en uzun hik├óyesi olan ÔÇťMetal ├çubuklar─▒n Dans─▒ÔÇŁnda yer alan ya┼čl─▒ anne ise okuru bir hayli d├╝┼č├╝nd├╝r├╝yor. ─░nsanlar─▒n da bir son kullan─▒m tarihi var m─▒d─▒r acaba? Art─▒k ya┼članm─▒┼čsan, hayatla al─▒┼čveri┼čin bittiyse, bir k├Â┼čede oturman beklenir senden. Ak─▒l tutulmalar─▒, haf─▒zan─▒n bulan─▒kla┼čmas─▒, ge├žmi┼če s─▒k s─▒k yap─▒lan yolculuklar, ge├žmi┼čin ┼čimdile┼čmesi ile farkl─▒ bir boyutta ya┼č─▒yor olmak, ister istemez ya┼čl─▒ insanlar─▒, kendilerine ├Âzg├╝ bir zaman diliminde ya┼čayan o ki┼čileri, bilgelik ile demans aras─▒nda gidip gelmelere iter. Metal ├žubuklar, bu hik├óyedeki en ├Ânemli ayr─▒nt─▒d─▒r. Hayat─▒m─▒z─▒ ├ódeta kontrol eden metalin varl─▒─č─▒, art─▒k bir k├Â┼čede oturmas─▒ beklenen, kendi hayat─▒n─▒n sahibi olma hakk─▒ elinden al─▒nan ya┼čl─▒ kad─▒n─▒n hayat kar┼č─▒s─▒ndaki duru┼čunu ortaya koymak ad─▒na okurun dikkatine sunulur gibi. Ya┼čl─▒ kad─▒n art─▒k hayat─▒n─▒n sahibi olamad─▒─č─▒ndan nesnele┼čmi┼č, en fazla bir gizli ├Âzneye d├Ân├╝┼čm├╝┼čken, metal ├žubuklar ise hayat─▒m─▒za h├╝kmederek nesne olmaktan ├Âzne olu┼ča do─čru bir zafer kazanm─▒┼čt─▒r hayat kar┼č─▒s─▒nda.
Elbette Recep SeyhanÔÇÖ─▒n hik├óyeleri bu kad─▒nlardan ibaret de─čildir. Onun kalemi, insan─▒n ruhunu ÔÇťAynalar ve Perdeler ÔÇť hik├óyesinde oldu─ču gibi bazen bir ekrana yans─▒t─▒rken, bazen de ÔÇťC├╝mleÔÇŁ hik├óyesinde oldu─ču gibi tahrip edebilir. Zira yazar─▒n bilge sezgisi bizi uyar─▒c─▒d─▒r:

ÔÇťBaz─▒ problemler vard─▒r ki ├ž├Âz├╝lmemelidir; o problem ├ž├Âz├╝l├╝rse insan da ├ž├Âz├╝l├╝rÔÇŁ (s.21)
Bu tespit dahi yazar─▒n insan psikolojisinin haritas─▒n─▒ ├žizmedeki ustal─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor bize. ├ľzellikle ÔÇťGece ─░zleriÔÇŁ hik├óyesi bu a├ž─▒dan hayli dikkat ├žekici. Baba-o─čul ├žat─▒┼čmas─▒n─▒n anlat─▒ld─▒─č─▒ bu hik├óyede, o─čulun babay─▒ zihninde ├Âld├╝rmesi, b├Âylece d├╝nya zaman─▒nda ancak birey olabilmesi ├╝zerine yazar─▒n farkl─▒ bir yakla┼č─▒m─▒ var. Anlat─▒c─▒ babad─▒r hik├óyede. Sanki Oedipus kompleksini ters ├ževirerek yazar, baban─▒n ├Âzg├╝rle┼čmesi, annesi ile b├╝t├╝nle┼čen o─čulun ├╝zerine yap─▒┼čan bask─▒s─▒ndan kurtulmak ad─▒na zihninde o─člu ├Âld├╝rmek ├╝zerine i┼členir hik├óye.
ÔÇťB├Âyle Oldu ─░┼čteÔÇŁ hik├óyesinde ise bu sefer yazar, kendine farkl─▒ zaman dilimlerinde, farkl─▒ a├ž─▒lardan bakar.┬á Asl─▒nda bu hik├óyede yazar─▒n ├žocuklu─ču da bir nevi yazar─▒n kendi o─čludur sanki. Zira yazar, ┼čimdiki h├óli ile ├žocuk h├óli aras─▒nda gider gelir hik├óye boyunca. Yazar, bu hik├óyede akl─▒n─▒n sessiz sinemas─▒na takt─▒─č─▒ filmde ├žocuklu─čunu seyreder. Ge├žmi┼če bir yolculuk yapt─▒─č─▒ bu filmle okuruna da kendi ├žocuklu─čunu seyrettirir. B├Âylece yazar, hem izleyici hem yaz─▒c─▒ olarak bu hik├óyede yer al─▒rken; bir taraftan da hem kendi hem de okuyucu i├žin hik├óyenin anlat─▒c─▒s─▒d─▒r.
Kitab─▒n ikinci b├Âl├╝m├╝n├╝ olu┼čturan Da─č Hik├óyeleri ise di─čer b├Âl├╝mden farkl─▒ olarak s├Âzc├╝k tasarrufu yap─▒larak yaz─▒lm─▒┼č. K─▒sa k─▒sa hik├óyelerden olu┼čan bu b├Âl├╝mde dikkatimizi ├žeken, birka├ž c├╝mlenin dahi koca bir hayat─▒ anlatmaya yetebilece─či. Ama o birka├ž c├╝mlenin sessizli─či ve vakurlu─ču ile bir da─č─▒n bize kimi ac─▒lar─▒n ancak susarak anlat─▒ld─▒─č─▒n─▒ hissettiren bilgeli─činin ili┼čkilendirilmesi Recep Seyhan hik├óyelerine ├žok yak─▒┼čm─▒┼č.
Recep Seyhan, kurgu ustal─▒─č─▒ ve anlat─▒m─▒ndaki i┼č├žili─čin yan─▒ s─▒ra bir yazar─▒n g├Ârevinin ayn─▒ zamanda diline sahip ├ž─▒kmak oldu─čunun da alt─▒n─▒ ├žiziyor. Onun hik├óyelerinde yerel pek ├žok kelimenin yeniden dirildi─čini g├Âr├╝r, haf─▒zalar─▒m─▒z─▒n tozunu al─▒r─▒z. Tevek, ┼čap─▒ldak, ├ža─ča, aprul, ┼čitenmek ve daha pek ├žok kelimeyi yeniden yaz─▒ dilimize kazand─▒rarak, T├╝rk├ženin lezzetini art─▒rmas─▒ ile sorumluluk sahibi bir yazar ├ž─▒kar kar┼č─▒m─▒za.
T├╝rk├žeyi bunca g├╝zel i┼čleyen, dilin i┼č├žisi ve kurgunun ustas─▒ olan, bilge sesi ile hayat─▒n gelip ge├žicili─či ├╝zerine okuru uyaran Recep Seyhan gibi hik├óyecilerin ├žo─čalmas─▒n─▒ dileyelim. FUNDA ├ľZSOY ERDO─×AN

(*) Recep Seyhan, Metal Çubukların Dansı, Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2016, 144 sayfa
__________________________________________________
Ôľ║Bu yaz─▒n─▒n kayna─č─▒: Metal ├çubuklar─▒n Dans─▒,┬áT├╝rk Edebiyat─▒ ┼×ubat 2017, say─▒ 520
Yazar─▒n di─čer ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒
Ôľ║ AzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒nda, Hece-├ľyk├╝, Haziran 2015, say─▒ 69
Ôľ║R.Seyhan ile s├Âyle┼či: 14.04.2014: http://haber.stargazete.com/kitap/hikayede-gercek-anlatinin-daha-fazla-icindedir/haber-869702
NOT: Gazetenin Kitap EkiÔÇÖnde s├Âyle┼či k─▒salt─▒lm─▒┼č olarak yay─▒mland─▒