FUNDA ├ľZSOY ERDO─×AN

AZAZ─░LÔÇÖ─░N KAPISINDA

ÔÇťAzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇŁ Recep SeyhanÔÇÖ─▒n Bilge K├╝lt├╝r SanatÔÇÖdan ├ž─▒kan ├╝├ž├╝nc├╝ ├Âyk├╝ kitab─▒. 2013 y─▒l─▒nda yay─▒mlanan ve ESKADERÔÇÖin ├Âyk├╝ ├Âd├╝l├╝n├╝ de alan ÔÇťG├╝ne┼čin Do─čdu─ču YerdeÔÇŁ kitab─▒ndan hemen sonra gelen ÔÇťAzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇŁ kitab─▒yla, bir yazar─▒n kendini tekrar etmedi─čini g├Ârmenin mutlulu─čunu ve takdirini ya┼č─▒yorsunuz. ├çok derin psikolojik tahlillerin yap─▒ld─▒─č─▒, insan─▒n ├ž─▒kmazlar─▒na, gizli dehlizlerine yazar─▒n dikkatli bak─▒┼člar─▒n─▒ gezdirdi─či bir kitap ÔÇťAzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇŁ. ├ľzellikle kitaba ismini de veren ├Âyk├╝, belgesel ├Âzellikler de ta┼č─▒mas─▒ a├ž─▒s─▒ndan ├╝zerinde durulmay─▒ bilhassa hak ediyor.

ÔÇťAzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇŁ ├Âyk├╝s├╝, her ne kadar belgesel ├Âzellik ta┼č─▒sa da bu ├Âyk├╝n├╝n kesinlikle modern bir ├Âyk├╝ oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizmeli. ├ľyk├╝de y├╝rek k─▒z─▒n─▒n gen├ž bir ┼čairi ParisÔÇÖin karanl─▒k dehlizlerinde tuza─ča d├╝┼č├╝r├╝┼č├╝, sefil bir hayat─▒n pen├žesinde kendi benÔÇÖi ile yapt─▒─č─▒ sava┼č, b├╝t├╝n o i├že kapanmalar ve a┼čk─▒nl─▒k halleri bize, b├╝y├╝k ┼čair Necip Faz─▒lÔÇÖ─▒ i┼čaret ediyor. Onun e─čitim i├žin gitti─či ParisÔÇÖte kumar bata─č─▒na saplanarak ge├žirdi─či sanc─▒l─▒ y─▒llar─▒ bilenler bilir. Recep Seyhan bu belgelerden de faydalanarak gen├ž ┼čaire dair ├Âyle bir i├ž hesapla┼čmaya girmi┼č, bezginlik ve ben duygusunun insan zihninde ve nefsinde yapt─▒─č─▒ tahribat─▒ ├Âyle kuvvetli i┼člemi┼čtir ki, her bir okur, ayn─▒ zamanda kendi benÔÇÖi ile de kar┼č─▒la┼č─▒r, kendi nefsi ile yapt─▒─č─▒ sava┼č─▒ da g├Âr├╝r bu ├Âyk├╝de. B├Âylece bir ki┼čiden yola ├ž─▒k─▒larak yaz─▒lm─▒┼č bir ├Âyk├╝ olmas─▒na ra─čmen, bu ├Âyk├╝ ile evrensel insan─▒n ki┼čisel maceras─▒n─▒ da aktarm─▒┼č olur bize yazar. Zira d├╝nyan─▒n neresinde olursan─▒z olun, isterseniz ÔÇťnirvanaÔÇŁn─▒n doruklar─▒nda yol al─▒n, yine de Recep SeyhanÔÇÖ─▒n bu ├Âyk├╝de s├Âz├╝n├╝ etti─či benlik sava┼č─▒n─▒ vermeniz gerekecektir. Bu sava┼č─▒ kazanan ki┼či, ├Âlmeden ├Ânce ├Âlmeyi de ba┼čarm─▒┼č demektir.

Bu kitab─▒n beni etkileyen bir di─čer ├Âyk├╝s├╝ ÔÇť HunfesÔÇÖin Topaklar─▒ÔÇŁ nda, maddeye hapsedilen ruhun isyan─▒n─▒ i┼čler yazar. ─░nsan─▒n ÔÇťDas CapitalÔÇŁ taraf─▒n─▒, hunfes ÔÇô nam-─▒ di─čer, g├╝bre b├Âce─či- ├╝zerinden, ba┼čar─▒ ve refah merkezli d├╝nya alg─▒s─▒n─▒n kalplerde b─▒rakt─▒─č─▒ bo┼člu─ču ├žok iyi anlat─▒l─▒r bu ├Âyk├╝.

ÔÇťÔÇŽ.Uyand─▒─č─▒m─▒z g├╝n, ya┼čad─▒klar─▒m─▒z─▒n hepsinin birer oyun ve yapt─▒─č─▒m─▒z i┼člerin hepsinin birer oyuncak oldu─ču anla┼č─▒lacakt─▒r.Adem de oyuncak yapm─▒┼č kendisine; vars─▒n oynas─▒n birazÔÇŽÔÇŁ(s.37)

Yine insan─▒n d├╝nya i┼čleri ile oyalan─▒┼č─▒n─▒n verildi─či ÔÇťBenim Oyuncaklar─▒mÔÇŁ ├Âyk├╝s├╝ de ÔÇťHunfesÔÇÖin Topaklar─▒ÔÇŁ ile bu a├ž─▒dan ba─člant─▒l─▒ gibidir sanki. D├╝nyaya dair her ┼čeyin bir oyalan─▒┼č oldu─čunu di─čer ├Âyk├╝, bir b├Âce─čin ├╝zerinden verirken; ÔÇťBenim Oyuncaklar─▒mÔÇŁda, ├Âmr├╝n tekerr├╝r├╝ s─▒ras─▒nda ÔÇô├žocukluk, gen├žlik, olgunluk- var olu┼čumuza anlam kazand─▒rmak ├╝zere, yazar─▒n oyuncak metaforuyla anlatt─▒─č─▒ d├╝nyaya ait olan ile verilir:
ÔÇťKoca bir ├Âm├╝r oyuncaklar─▒n pe┼činden ko┼čmu┼čtumÔÇŽ Didi┼čiyor, didikliyor, m├╝cadele ediyor, enerji t├╝ketiyor, emek veriyor, terliyordumÔÇŽ Ben ├Âlsem bile oyuncaklar─▒m ya┼čar diye mi d├╝┼č├╝n├╝yordum bilmiyorumÔÇŽÔÇŁ (s.21)

ÔÇťDefterÔÇŁ ,ÔÇťKap─▒ SesiÔÇŁ ve ÔÇť├çak─▒ÔÇŁ ├Âyk├╝lerinde bir nesnenin ÔÇôdefterin, kap─▒n─▒n, ├žak─▒n─▒n- baba ile o─čul aras─▒nda olu┼čturdu─ču duygusal ba─č─▒ veri┼či; ÔÇťSesleri Delen Bir SesÔÇŁ te yazar─▒n di─čer ├Âyk├╝ kitab─▒nda yer alan ÔÇťkad─▒ngeÔÇŁ nin yeniden kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒karak kitaplar aras─▒ndaki ili┼čkinli─či veri┼či; ÔÇťSarmalÔÇŁ da ise folklorik ├Â─čelerin de modern ├Âyk├╝ye d├óhil edilebilece─čini g├Âstererek, Anadolu insan─▒ndan evrensel insan olu┼čturmay─▒ ba┼čarmas─▒ ile Recep Seyhan, geleneksel ile moderni ba┼čar─▒yla harmanlayan bir yazar oldu─čunu ispatlam─▒┼čt─▒r. ├ťstelik bunu yaparken ┼čehir insan─▒n─▒n haf─▒zas─▒ndan silinmi┼č bulunan ÔÇťu─čunmak, benirlemek, su─čmak, evselemek, sokurdanmakÔÇŁ gibi kelimeleri kullanmas─▒, geleneksel anlat─▒ ile ├╝st kurmacay─▒ i├ž i├že ge├žirerek, bazen yazara bazen de anlat─▒c─▒ya vererek s├Âz├╝, monotonlu─ču k─▒rmas─▒, ÔÇťAzazilÔÇÖin Kap─▒s─▒ndaÔÇŁ kitab─▒nda yer alan on ├Âyk├╝y├╝ de hem dili hem de kurgusu a├ž─▒s─▒ndan ├Âzel ├Âyk├╝ler haline getiriyor. San─▒r─▒m Cengiz AytmatovÔÇÖun AnadoluÔÇÖdaki sesi desek yanl─▒┼č olmayacakt─▒r Recep Seyhan i├žin. ÔÇťTuzsuz AdamÔÇŁ─▒n a─ča├žlar─▒ ve hayvanlar─▒ da d├╝┼č├╝nen Kamran Yekta BeyÔÇÖi, ÔÇťSesleri Delen Bir SesÔÇŁin bilge Kad─▒ngeÔÇÖsi, ÔÇťDefterÔÇŁ ├Âyk├╝s├╝n├╝n o─člunun ├╝zerine titreyen babas─▒, k─▒z─▒n─▒ aramak i├žin AnadoluÔÇÖdan gelerek ─░stanbulÔÇÖu alt├╝st eden ÔÇťSarmalÔÇŁ─▒n fedakar anas─▒ ile, AytmatovÔÇÖun kocaman y├╝re─činin ve insana sevgiyle bakan g├Âzlerinin Recep SeyhanÔÇÖ da yeniden dirili┼čini g├Ârmek mutlu etti beni.

├ço─čumuzun ─▒skalad─▒─č─▒, g├Ârmezden geldi─či veya kendimize in┼ča etti─čimiz kal─▒n duvarlar─▒n ard─▒ndan g├Âremedi─čimiz incelikleri, hi├ž de g├Âz├╝m├╝z├╝n i├žine sokmadan, didakti─če ka├žmadan, zaman zaman ironinin hassas terazisini de kullanarak bize nazik├že i┼čaret eden bu kitaptaki ├Âyk├╝ler; geri d├Ân├╝p de bir saniyesini bile bir daha asla ya┼čayamayaca─č─▒m─▒z b├╝t├╝n bir ge├žmi┼čin ayr─▒nt─▒lar─▒n─▒ zihnimize nak┼četmesi a├ž─▒s─▒ndan okunmay─▒, ├╝zerinde d├╝┼č├╝nmeyi hak eden ├Âyk├╝ler. Bu ├Âyk├╝ler, ├Âzg├╝nl├╝─č├╝n gelenekseli modernize ederek de ger├žekle┼čebilece─čini g├Âstererek T├╝rk ├Âyk├╝c├╝l├╝─č├╝ne ├Ânemli bir mesafe kaydettirdi─či i├žin de dikkate al─▒nmas─▒, ├Ânemsenmesi ve ├╝zerinde durulmas─▒ gereken ├Âyk├╝lerdir.


Ôľ║Hece-├ľyk├╝, Haziran 2015, say─▒ 69
Yazar─▒n di─čer ilgili ├žal─▒┼čmalar─▒
Ôľ║┬áMetal ├çubuklar─▒n Dans─▒, T├╝rk Edebiyat─▒ ┼×ubat 2017, say─▒ 520
Ôľ║ R.Seyhan ile s├Âyle┼či: 14.04.2014: http://haber.stargazete.com/kitap/hikayede-gercek-anlatinin-daha-fazla-icindedir/haber-869702
Not: S├Âyle┼či, gazetenin Kitap Eki’nde k─▒salt─▒lm─▒┼č olarak yay─▒mland─▒