DEL─░F─░┼×EK* -hik├óye-

Bir g├╝n demi┼čti ki Hac─▒ AzizÔÇÖin Mehemmet, ÔÇťKendisine ÔÇśDeliÔÇÖ dedirtmek i├žin az m─▒ u─čra┼čt─▒ bu kavasÔÇŽ
ÔÇť─░nce dalan, ├žak─▒ gibi bir adamd─▒. ┼×apkas─▒ ba┼č─▒nda kendisi gibi hep dimdik dururdu.
├ľne do─čru hamle yapar gibi y├╝r├╝r, keyfine uygun bir yere giderken su gibi akar; bir samanl─▒─č─▒n k├Â┼česinden ya da kel bir tepenin ├╝zerinden kayar gibi a─čard─▒.
Uzun s├╝re kaybolurdu.

Koysak ve kuytu yerleri tercih ederdi gelip giderken. Bunun, aran─▒yor olmas─▒yla elbette bir ilgisi vard─▒.
Onu birileri arard─▒ hep; ya cenderme, ya bir alacakl─▒s─▒ ya da babas─▒ÔÇŽ
Arayanlar─▒n hi├žbiri de gerekli oldu─ču zamanlarda ona ula┼čamazlard─▒.

Bir yere giderken i┼čim var derdi o kadar. Nereye gitti─čini, ┼čimdi nerede oldu─čunu, oradan ne zaman d├Ânece─čini kendisinden ba┼čka kimse bilmezdi. Bir yere giderken bir ke┼čfe ├ž─▒kar gibi gider; bir yerden gelirken bir m├╝lk├╝ fetihten d├Âner gibi gelirdi.

Gidi┼člerinde oldu─ču gibi d├Ân├╝┼člerinde de herkesin kulland─▒─č─▒ yollar─▒ kullanmazd─▒. Ya bir dereden veya ├žitlerin arkas─▒ndan, bir orman─▒n diplerinden ya da b├╝klerin aras─▒ndan ans─▒z─▒n ├ž─▒k─▒p gelirdi.
Bunlar─▒n hangisinden ├ž─▒k─▒p geldi─čini, nerelerden ge├žti─čini kimse g├Ârmezdi.
Her nereden geliyorsa ans─▒z─▒n peyda olurdu ve yaln─▒z g├Âr├╝l├╝rd├╝ ├žoklukla.
Gidip kaybolmas─▒ gibi d├Ân├╝┼č├╝ de tart─▒┼čma konusu olurdu ├ževresinde. Niye g├Ârmedik derlerdi, s├Âz gelimi onu ne zamand─▒r arayanlar, nereden ├ž─▒kt─▒ bu ┼čimdi, derlerdi.
Nerede duraca─č─▒n─▒, nerede ne yapaca─č─▒n─▒, o g├╝n├╝ hangi vukuatla tamamlayaca─č─▒n─▒ kendisi bile bilmezdi.

Belirlenmi┼č bir saat diliminde; s├Âz geli┼či ku┼čluk vakti, g├Âr├╝nmesi fizik olarak imk├óns─▒z birka├ž yerde g├Âren olabilirdi onu. Taraflardan biri sabah k├Âydeydi derken di─čeri hay─▒r kasabadayd─▒ diyebilirdi.
Adamlar ve kad─▒nlar birbirine d├╝┼čerlerdi; oydu, hay─▒r, o de─čildi gibiÔÇŽ
Bir ba┼čkas─▒ onu o saatlerde k├Âye on kilometre uzakta Deve Bo─čaz─▒ÔÇÖnda g├Ârd├╝─č├╝n├╝ s├Âyleyebilir, bunu s├Âyleyen, ├╝st├╝ne, kopuk jargonundan bir de yemin edebilirdi: ÔÇťAnam avrad─▒m olsun oydu!ÔÇŁ
Ayn─▒ anda hem g├╝l├╝p hem de a─člayabilen, safl─▒─č─▒yla maruf melek y├╝zl├╝ annesi S├╝nd├╝s kad─▒n, o─člunun bu h├óline kendince bir a├ž─▒klama getirmi┼čti: ÔÇťCin o─čul cin. O bir cin!ÔÇŁ

Ba┼č─▒ndan bela eksik olmaz, karakollardan beri gelmezdi.
Bu belalar─▒n ├žo─čunu da kendisi sat─▒n al─▒rd─▒.
Ona ├že┼čitli sebeplerle ├Âfkeli olanlara kal─▒rsa baba bedduas─▒ alm─▒┼čt─▒.
Onlara g├Âre, belan─▒n biri bitmeden di─čerinin kap─▒s─▒n─▒ ├žalmas─▒n─▒n sebebi burada aranmal─▒yd─▒.
K├Âyde ismini bilen azd─▒; hele yeni yeti┼čenler hi├ž bilmezdi. Delifi┼ček diye bilinirdi. Bazen de ÔÇťDelÔÇÖa─čaÔÇŁ olurdu. Kendisine kal─▒rsa birinin i┼čine ko┼čtu─ču zamanlarda ÔÇťa─čaÔÇŁ, di─čer zamanlarda ÔÇťdeliÔÇŁ idi.

O y─▒llarda iki p─▒rp─▒rl─▒ bir karakol ├žavu┼ču, isterse, yan─▒na ald─▒─č─▒ iki cendermeyle koca bir k├Ây├╝ s├╝r├╝p ├ž─▒karabilirdi. Karakola d├╝┼č├╝p de orada sabahlamayan, b├╝z├╝kleri kabarmadan evine d├Ânebilen k├Âyl├╝ye rastlamak m├╝mk├╝n de─čildi. Oysa Delifi┼čekÔÇÖin neredeyse g├╝nl├╝k yol u─čra─č─▒ h├óline getirdi─či karakollarda onun sabahlad─▒─č─▒n─▒ g├Âren olmam─▒┼čt─▒. Her ne eder, eder, sabah ellerini ┼či┼čiren karakol ├žavu┼čuyla ak┼čam dostluk kurmu┼č olurdu ve oradan kap─▒ya kadar u─čurlan─▒rd─▒. Bu duruma ba┼čkalar─▒ kadar kendisi de ┼ča┼č─▒r─▒rd─▒.
Onun i├žin s─▒k─▒nt─▒ olan, ├žavu┼člar─▒n s─▒k s─▒k tayininin ├ž─▒kmas─▒yd─▒. Yenisine kendisini kabul ettirinceye kadar araya de─čnek fas─▒llar─▒ girebilirdi ├ž├╝nk├╝.
Ka├ž karakol ├žavu┼ču eskitti─čini ise tam olarak bilen yoktu.

Bir g├╝n, ba┼č─▒ hep dumanl─▒ olan yaylalar─▒n duman─▒, Delifi┼čekÔÇÖin ba┼č─▒na konaklad─▒. Konaklad─▒ da gitmek nedir bilmedi dumanlarÔÇŽ
─░lk, koyun sa─čarken g├Ârm├╝┼čt├╝ onu.
O g├Âr├╝┼čte olan olmu┼čtu: G├Ârd├╝─č├╝ bir ├žift g├Âz de─čil de bir y─▒ld─▒r─▒m yal─▒m─▒yd─▒ sanki.
Bu kez tutuklayan karakol ├žavu┼ču de─čil; fettan bak─▒┼člard─▒.
Delifi┼čekÔÇÖin, b├╝t├╝n m├╝lk├╝n├╝ viran eylemi┼čti o bak─▒┼člar.
ÔÇť┼×eytan diyor ki ├žolu─ču ├žocu─ču terk et, al git ┼ču k─▒z─▒ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝ o anda.
O gece uyuyamad─▒.
G├Ârd├╝─č├╝nde akl─▒na d├╝┼čen o ilk f─▒s─▒lt─▒lar─▒ de─čerlendirmeye ald─▒ Delifi┼ček; fakat bir problem vard─▒:
Evli bir adam─▒n; -bu, yayla ├ži├žekleri gibi a├žm─▒┼č bir g├╝zel de olsa-┬á ikinci bir g├╝l├╝ koklamas─▒, t├Ârelere de y├Ârenin alg─▒lar─▒na da ters bir i┼čti. Ne ki g├Ân├╝l bu; yasa t├Âre dinler mi?
ÔÇťEvli bir adam ├ó┼č─▒k olamaz diye bir kural m─▒ var? Varsa da kim koymu┼č bunu?ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝.
Kural─▒na t├╝k├╝r├╝r├╝m, dedi sonra; al─▒p ba┼č─▒n─▒ gitti onu tekrar g├Ârmeye.
G├Ârd├╝ de.
Narg├╝lÔÇÖ├╝n f─▒rlatt─▒─č─▒ bak─▒┼člarla tersi d├Ând├╝ tekrar.
O gece bir daha d├╝┼č├╝nd├╝ ve karar─▒n─▒ da verdi.
Meseleyi destinin ge├žti─či Hanik Kad─▒nÔÇÖa a├žt─▒. Konuya olumlu bak─▒yor ve ÔÇťK─▒srak gibi ma┼čallah k─▒z daÔÇŁ diyordu kad─▒n. ÔÇťBiz neyiz hala?ÔÇŁ diyordu Delifi┼ček deÔÇŽ

K─▒z─▒n g├Ânl├╝ne girince y├╝r├╝y├╝┼č├╝n├╝n d├╝zeldi─či fakat ba┼č─▒nda hep dimdik duran ┼čapkan─▒n tere─činin az e─čildi─či dikkatlerden ka├žmam─▒┼čt─▒ Delifi┼čekÔÇÖin. Onu sevenlerden kimilerine g├Âre ┼čapkan─▒n e─čikli─či bir fiyaka gere─čiydi. Bir ba┼čkas─▒ ise pa├žay─▒ kapt─▒rmas─▒na ba─čl─▒yordu bunu. Vaziyeti her ikisiyle ili┼čkilendirenler de vard─▒.
─░stese verirler miydi?
G├Ân├╝l meselesinde ├žal─▒nan bir kap─▒n─▒n y├╝z├╝ne kapanmas─▒n─▒ kald─▒ramayabilirdi; lakin vaziyet de ortadayd─▒.
Eli bo┼č d├Ânme riskini g├Âze alamazd─▒.
Yasalar─▒ ve yasaklar─▒ hep delen Delifi┼ček i├žin ├žaresizlik diye bir ┼čey yoktu.
Tam burada, bir karar daha verdi Delifi┼ček:
─░stemeye gidip de y├╝z├╝n├╝ eskitmekten ise kendi y├Ântemlerini kullanmal─▒yd─▒.
O ak┼čamki bulu┼čmada kaville┼čtiler.
Kurdun ├žok sevdi─či havalardan birinde, Kara├Âmer TepesiÔÇÖnin eteklerinden dumanlar─▒n eksik olmad─▒─č─▒ bir g├╝n, at─▒n─▒n terkisine ald─▒─č─▒ gibi u├žurdu yayla k─▒z─▒n─▒ Delifi┼ček.
Olaya tan─▒k olan kad─▒nlar pe┼člerinden ku┼č gibi ├ž─▒─č─▒rd─▒lar ise de ba┼č─▒ dumanl─▒lar ├žoktan a┼čm─▒┼čt─▒ kehi.
O yayla senin bu k├Ây benim g├╝nlerce dola┼čt─▒ kahramanlar─▒m─▒z.
O arada bu ayr─▒ks─▒ i┼či ├ževresine a├ž─▒klamakta g├╝├žl├╝k ├žeken babas─▒ fena ├Âfkeliydi:
ÔÇťSef i┼člerini d├╝zeltmekten can─▒m yand─▒. G├Âz├╝me g├Âr├╝nmesin o deyyusÔÇŁ diyor, s├Âv├╝p say─▒yordu.
F─▒r─▒n ├Ânlerinde g├╝ng├Ârm├╝┼č kad─▒nlar, ÔÇť├çi├žek gibi kar─▒s─▒ var: ├çocuklar─▒ da pek bir sevimli.ÔÇŁ diyorlard─▒. Konu┼čurken a─čz─▒na bakt─▒ran Nami┼č Kad─▒n daha sertti; ÔÇťOcaktan ─▒rak! Sap─▒tt─▒ m─▒ k─▒z bu Deli? Nedir ┼čimdi bunun yapt─▒─č─▒ hemi?ÔÇŁ diyordu. Hanik Kad─▒n gibi az da olsa destek olanlar da vard─▒. Konuya daha so─čukkanl─▒ yakla┼čanlara g├Âre ise bu i┼č b├Âyle s├╝r├╝ncemede kal─▒rsa bir h─▒rg├╝r ├ž─▒kabilir, taraflar aras─▒nda kan akabilirdi.
Olan olmu┼čtuÔÇŽ Deli A─čaÔÇÖy─▒ sevenler araya girdi.
Adam da─ča kald─▒rmam─▒┼č ya can─▒m, nik├óh─▒na alm─▒┼č, diyorlard─▒.
Taraflar behemehal sulh olmal─▒yd─▒lar.
Bu g├Âr├╝┼čte olanlar bask─▒n ├ž─▒kt─▒ da i┼č kazas─▒z belas─▒z tatl─▒ya ba─čland─▒.
─░ki evliydi art─▒k Delifi┼ček.
Kad─▒nlar─▒n─▒n biri k├Âyde di─čeri yaylada idi ├žoklukla.
Bir yerden geldi─činde o ak┼čam, kad─▒nlardan hangisinde konaklayacaksa at─▒n kam├ž─▒s─▒n─▒ ona uzat─▒rd─▒.
Trakt├Âr d├Ânemine girilince bu kez anahtar─▒ verirdi.
Soluk solu─ča bir hayat ya┼čayan Delifi┼ček; k├Ây ve yayla aras─▒nda (Nami┼č Kad─▒nÔÇÖa g├Âre kad─▒nlar aras─▒nda) mekik dokuyordu. Bu kez, vukuatlar sebebiyle de─čil ge├žim tela┼č─▒ ile ve kad─▒nlar─▒n aralar─▒ndaki meseleler sebebiyle soluk solu─čayd─▒. Babas─▒; gelip ge├žen herkesin yolunu ├ževirip yediren, i├žiren, hat─▒r─▒ say─▒l─▒r biri; fakat biraz aksi ve huysuz da bir adamd─▒. S├Âz geli┼či, arazide ÔÇťka├žakÔÇŁ koyun otlatan s├╝rek├žilere k├Ât├╝ yat─▒ s├Âzler s├Âyleyebilirdi. ┼×ayet o s─▒rada, y├╝z s├╝rd├╝─č├╝ K├óbe ├Ân├╝ne duracak olursa ÔÇťsen az ├žekil hele yoldanÔÇŁ deyip sakal─▒na, ya┼č─▒na ba┼č─▒na falan bakmadan adama ana avrat d├╝md├╝z gidebilirdi. B├Âyle, s├Âv├╝p sayd─▒─č─▒ s├╝rek├žilerden biri, babas─▒ ya┼č─▒ndaki adama el kald─▒rm─▒┼č, kafas─▒n─▒ yarm─▒┼čt─▒. Adam ne yaman bir belay─▒ sat─▒n ald─▒─č─▒n─▒ bilse zinhar yapmazd─▒ bunu ama olmu┼čtu i┼čte.
Delifi┼ček, bu i┼či adam─▒n yan─▒na b─▒rak─▒r m─▒yd─▒?
B─▒rakmazd─▒ da gecenin bir vaktinde, g├Âlgeleri bile par├žalayan itleri a┼č─▒p da duyanlar─▒ ┼ča┼čk─▒na ├ževirerek adam─▒n ├žad─▒r─▒na dayanaca─č─▒n─▒ da kimse d├╝┼č├╝nemezdi do─črusu.
Delifi┼ček bu, kimsenin akl─▒na gelmeyeni yapar m─▒ yapard─▒.
Duyanlar, k├╝├ž├╝k dillerini yutmu┼člard─▒ ┼ča┼čk─▒nl─▒ktan.
Olamaz diyorlard─▒. Her biri azman olan ay─▒ gibi k├Âpekleri nas─▒l atlatm─▒┼č olabilirdi?
O ├žad─▒rlar─▒ tan─▒yanlardan birine g├Âre; bo─čazlar─▒ sivri u├žlu, di┼č ge├žirilemez demir ├žangallarla korunan, g├╝n├╝n her saatinde teyakkuzda bulunan koyun k├Âpeklerini a┼č─▒p da adam─▒n ├žad─▒r─▒ndan silah─▒n─▒ almak her babayi─čidin de─čil er babayi─čidin k├ór─▒yd─▒. Delifi┼ček deli ise de bu kadar─▒n─▒ da yapamazd─▒.
Haydi, k├Âpekleri a┼čt─▒ diyelim; hemen herkesin silahl─▒ oldu─ču bir mek├óna ne c├╝retle ve nas─▒l yakla┼čabilirdi? Yakla┼čt─▒ diyelim; adam─▒n haremine nas─▒l girebilirdi? G├Âz var izan var, diyordu b├Âyle diyen adam.
Bir di─čeri daha keskin konu┼čuyordu: Silah, adam─▒n hemen yan─▒ ba┼č─▒ndaki tavus ku┼ču desenli ceviz sand─▒─č─▒nda; sand─▒─č─▒n anahtar─▒ adam─▒n yast─▒─č─▒n─▒n alt─▒nda; adam, kar─▒n─▒n koynunda. C─▒kÔÇŽ Olmaz. Uydurma bu!ÔÇŁ diyordu. Konuya kafa yoranlardan biri, onun k├Âpeklerin dilini bildi─čini; dolay─▒s─▒yla onlarla anla┼čm─▒┼č olabilece─čini bile iddia etmi┼čti.

Babas─▒ arkas─▒ndan k─▒s k─▒s g├╝l├╝p bu i┼če b─▒y─▒k alt─▒ndan keyiflense de y├╝z├╝ne sert ├ž─▒km─▒┼čt─▒: ÔÇťSilah namustur. Nas─▒l ald─▒ysan git ver adam─▒n silah─▒n─▒!ÔÇŁ
Delifi┼ček, bu hadise m├╝nasebetiyle aralar─▒ bir kez daha a├ž─▒lan babas─▒n─▒n g├Ânl├╝ne girmek i├žin kendisinden pek beklenmeyen bir ad─▒m att─▒.
Arac─▒lar yoluyla bulu┼čtu adamla.
Tek gelsin ve silahs─▒z gelsin, diye uyarmay─▒ da ihmal etmemi┼čti.
O bulu┼čmada, adama silah─▒n─▒ teslim ettikten ve ÔÇťBir daha baban ya┼č─▒ndaki adamlara el kald─▒rmaÔÇŁ dedikten sonra da bir g├╝zel tozunu alm─▒┼čt─▒ adam─▒n yine de.

Kimine g├Âre bu ikinci evlilik onu bitip t├╝kenmeyen vukuatlardan kurtarm─▒┼č, kimine g├Âre de oca─č─▒na incir dikmi┼čti. Bunun hangisi do─črudur bilinmez ama ortal─▒k ├žocu─ča gitmi┼čti.
Kad─▒nlara da bir h├ól olmu┼čtu; yar─▒┼ča girmi┼člerdi sanki.
Bir rivayete g├Âre 13, di─čerine g├Âre 16 ├žocuk vard─▒ ve ├žocuklar neredeyse birbiriyle emsal ya┼člardayd─▒.
El att─▒─č─▒ her engeli bir yolunu bulup a┼čan Deli A─ča, kad─▒nlar─▒ a┼čamam─▒┼čt─▒ tabii.
Suyu tersine ak─▒tabilen Delifi┼ček, bu evlilikten sonra bacak kal─▒nl─▒─č─▒ndaki suyun y├Ân├╝n├╝ bile ├ževiremez olmu┼čtu.
O deli┼čmen, g├Âz├╝ kara Delifi┼ček gitmi┼č, yerine; uyumlu, sakin, ÔÇťzaras─▒zÔÇŁ uysal bir adam gelmi┼čti.

Ak┼čamlar─▒, trakt├Âr├╝n g├╝r├╝lt├╝s├╝ duyulur duyulmaz avlu kap─▒s─▒n─▒n kanatlar─▒n─▒ a├žmak i├žin birbirleriyle yar─▒┼č─▒rd─▒ kad─▒nlar─▒. Bu ak┼čam, B├╝y├╝k az gecikmi┼čti; merdivenin dibinde, K├╝├ž├╝─č├╝n hemen yamac─▒nda, ayakta dikiliyordu. Delifi┼ček, arac─▒ park edip de istop ettikten sonra yanlar─▒ndan ge├žerken anahtar─▒ K├╝├ž├╝kÔÇÖe uzatt─▒:

ÔÇť┼×unu yerine as!ÔÇŁ
___________________________________________
*Bu hik├óye Muhayyel dergisinin 4’├╝nc├╝ say─▒s─▒nda yay─▒mland─▒ (A─čustos 2018)